شته جالیز با نام علمی Aphis gossypii، یکی از آفات مهم و خسارتزای محصولات جالیزی و بسیاری از گیاهان زراعی است که در اغلب مناطق کشاورزی کشور مشاهده میشود. این حشره کوچک با تغذیه از شیره گیاهی، موجب تضعیف بوته، کاهش رشد و افت عملکرد محصول میشود. همچنین به دلیل قدرت تکثیر بالا، دامنه میزبانی وسیع و توانایی انتقال بیماریهای ویروسی، اهمیت اقتصادی زیادی دارد. شناخت دقیق شته جالیز، ویژگیهای زیستی و نحوه خسارت آن، اولین گام در مدیریت صحیح و کنترل مؤثر این آفت به شمار میرود. در این راهنما علائم خسارت، گیاهان میزبان، روشهای کنترل و بهترین سم برای از بین بردن آن را بیان میکنیم.
شته جالیز با مکیدن شیره گیاهی باعث برهم خوردن تعادل تغذیهای گیاه شده و منجر به کاهش فتوسنتز و افت رشد طبیعی گیاه میشود. این شته علاوه بر خسارت مستقیم باعث ایجاد خسارتهای غیر مستقیم نیز میشود. مهمترین علائم خسارت شته جالیز عبارتند از:
شتهها معمولاً در ابتدا در سطح زیرین برگها مستقر میشوند و با افزایش جمعیت، به سایر اندامهای گیاه گسترش مییابند. در آلودگیهای شدید، گیاه دچار استرس شده و رشد آن بهطور محسوسی کاهش مییابد.
آین آفت میتواند در مدت کوتاهی خسارت گستردهای ایجاد کرده و باعث کاهش چشمگیر عملکرد و کیفیت محصولات شود.
در صورت افزایش جمعیت شته جالیز و عبور آفت از آستانه زیان اقتصادی، استفاده از حشره کش میتواند روش مؤثری باشد. با این حال، مبارزه شیمیایی باید هدفمند و اصولی انجام شود و شامل انتخاب سم مناسب، رعایت دز توصیهشده، توجه به دوره کارنس و تناوب مصرف آن باشد. توجه داشته باشید که استفاده بیرویه میتواند منجر به مقاومت شتهها و آسیب به حشرات مفید و محیط زیست شود.
اگر در انتخاب بهترین سم برای کشتن شته، دچار تردید هستید، میتوانید از مشاوره تخصصی گیاهپزشکان ما بهرهمند شوید تا بر اساس شرایط زمین، اقلیم و بازار هدف، بهترین گزینه را انتخاب کنید. برای دریافت مشاوره کافی است با شمارههای درج شده در سایت با ما تماس بگیرید یا در واتساپ پیام دهید. کارشناسان ما در اولین فرصت پاسخگوی شما هستند.
شته جالیز، آفتی پلیفاژ است که میتواند روی بسیاری از گیاهان زراعی و باغی تغذیه و تکثیر شود. وجود گیاهان میزبان مناسب، شرایط رشد و تکثیر سریع این آفت را فراهم میکند. همچنین این آفت به انتقال ویروسهای گیاهی نیز کمک کند. شناسایی گیاهان میزبان و مدیریت آنها، بخشی از برنامههای پیشگیری و کنترل مؤثر این شته محسوب میشود. مهمترین گیاهان میزبان شته جالیز عبارتند از:
برای مدیریت شته جالیز، بهتر است از ترکیب روشهای پیشگیرانه، مدیریتی و بیولوژیک در قالب مدیریت تلفیقی آفات (IPM) استفاده شود. به عنوان مثال در کنار سموم شیمیایی، میتوان از روشهای کم خطر مانند: آفتکشهای گیاهی نیز استفاده کنید تا کنترل آفت بهصورت پایدار و بلندمدت امکانپذیر باشد.
حفظ و تقویت دشمنان طبیعی نقش مهمی در کاهش جمعیت این شته دارد و میتواند نیاز به سموم شیمیایی را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد.
در شرایط رطوبت و دمای مناسب، فعالیت برای قارچهای بیمارگر (Lecanicilliummuscarium، Beauveria bassiana) در گلخانهها فراهم میشود. قارچهای بیمارگر از طریق آلوده کردن شتهها و سایر آفات گیاهی، باعث مرگ آنها میشود. از این قارچها میتوان به همراه سایر روشهای طبیعی، برای مبارزه با آفت شته جالیز استفاده کرد.
در مدیریت شته جالیز، استفاده از آفتکشهای گیاهی به عنوان جایگزین کم خطر سموم شیمیایی شناخته میشود.
همچنین از اسانس نعناع میتوان یک آفت کش گیاهی استفاده کرد. برای کاهش مصرف سموم شیمیایی، از اسانس نعناع نیز بهعنوان یک آفتکش گیاهی میتوان استفاده کرد.
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
شته جالیز آفتی مکنده از خانواده شتههاست که با تغذیه از شیره گیاهی، موجب تضعیف بوته و اختلال در رشد طبیعی گیاه میشود.
خسارت شته جالیز شامل کاهش رشد گیاه، پیچیدگی برگها، افت کیفیت و کمیت محصول، ترشح عسلک، ایجاد کپک دودهای و انتقال بیماریهای ویروسی است.
این آفت بیشتر به محصولات جالیزی مانند خیار، هندوانه، خربزه و کدو حمله میکند، اما روی پنبه و برخی سبزیجات نیز دیده میشود.
پیچیدگی برگها، ترشح عسلک، کاهش رشد گیاه و حضور شتهها در پشت برگها از علائم اصلی هستند.
بهترین زمان سمپاشی، ابتدای افزایش جمعیت شته و قبل از رسیدن آفت به تراکم بالا است.
بله، استفاده از دشمنان طبیعی، آفتکشهای گیاهی و رعایت اصول مدیریتی میتواند به کنترل شته جالیز کمک کند.
محصولات جالیزی به گیاهان فصل گرم مانند خیار، هندوانه، خربزه و کدو گفته میشود که در مزارع فضای باز یا گلخانه کشت میشوند.
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
