ضدعفونی بذر گندم و جو، از مهمترین مراحل پیش از کاشت است که نقش تعیینکنندهای در سلامت مزرعه و عملکرد نهایی محصول دارد. بسیاری از بیماریهای قارچی و باکتریایی، از جمله سیاهکها، پوسیدگی ریشه از طریق بذر منتقل میشوند و میتوانند خسارتهای سنگینی را به بار آورند.
به همین دلیل، ضدعفونی بذر جو و گندم بهعنوان یک اقدام پیشگیرانه و ضروری در برنامههای زراعی شناخته میشود. در این راهنما روشهای ضدعفونی بذر گندم و سموم مورد نیاز را به طور کامل بررسی خواهیم کرد. اگر قصد کاشت گندم و جو را دارید؛ پیشنهاد میکنیم مطالعه این مقاله را از دست ندهید!
روش های ضدعفونی بذر گندم و جو
ضدعفونی بذر گندم و جو را میتوان به روشهای مختلفی انجام داد. انتخاب روش مناسب یه عواملی مانند: حجم بذر، نوع سم مورد استفاده و امکانات موجود در مزرعه بستگی دارد. روشهای ضدعفونی بذر گندم قبل از کاشت شامل موارد زیر میشود:

بشکههای دوّار، ضدعفونی بذر گندم در مقادیر کم
در این روش، بذر و محلول ضدعفونیکننده را داخل بشکه دوّار میریزند و با چرخاندن بشکه بهصورت دورانی، سم بهطور یکنواخت روی سطح تمام بذرها پخش میشود. این شیوه برای مقادیر متوسط بذر گندم و جو مناسب است. توجه داشته باشید که اگر زمان چرخش و نسبت محلول به بذر بهدرستی تنظیم شود، پوشش بسیار مؤثری ایجاد میکند.
روش بیل و پارو
این روش سنتی، سادهترین راه برای ضدعفونی بذر جو در مقدار کم است. در این روش از ابزارهایی مانند: زیرانداز، بیل یا پارو، سطل و دستکش استفاده میشود. بذر روی زیرانداز پهن شده، محلول سم بهصورت یکنواخت پاشیده میشود و با بیل یا پارو چندین بار زیر و رو میگردد تا همه دانهها بهخوبی آغشته شوند.
ماشین بوجاری، بهترین روش ضدعفونی بذر گندم
ماشین بوجاری به دلیل مجهز بودن به واحد ضدعفونیکننده، دقیقترین و بهینهترین روش برای ضدعفونی بذر گندم و جو است. در این سیستم، بذر پس از تمیز شدن وارد مخزن مخصوص سم میشود و محلول بهصورت کنترلشده و یکنواخت بر سطح بذر پاشیده میشود. میزان سم، سرعت نقاله و حجم بذر باید بهطور مرتب کنترل شود تا از مصرف بیش از اندازه یا استفاده کمتر از مقدار مؤثر (دوز پایین) جلوگیری گردد.
ضدعفونی بذر جو با اسپری یا سمپاش دستی
در مزارع کوچک یا در شرایطی که ماشین بوجاری در دسترس نیست، میتوان از سمپاش دستی یا پشتی برای ضدعفونی بذر استفاده کرد. محلول قارچ کش روی بذر پاشیده میشود و بذر با بیل یا دست مخلوط میگردد. این روش نیازمند دقت بالا و رعایت اصول ایمنی است تا از تماس مستقیم پوست با سم جلوگیری شود.

سم ضدعفونی بذر گندم و جو
انتخاب مناسبترین سم و قارچ کش ضدعفونی بذر گندم، اهمیت زیادی در موفقیت کاشت گندم و جو دارد. این قارچکشها با نفوذ به درون پوسته بذر، عوامل بیماریزا را درون بافت بذر گندم و جو از بین میبرد. سموم ضدعفونی بذر گندم و جو عبارتند از:
- ماکسیم : 1 لیتر برای 1 تن
- سلست100 : 1 لیتر برای 4 تن
- تبوکونازول (راکسیل) پودری: 1.5 کیلو برای 1 تن
- تبوکونازول (راکسیل) مایع: 1 لیتر برای 2 تن
- مانکوزب : 2 کیلو برای 1 تن
- کاربندازیم: 2 کیلو برای 1 تن
- اینشور پرفرم: 1 لیتر برای 2 تن
توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف بهترین قارچ کش برای بذر گندم و جو، به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود. توصیه میکنیم برای انتخاب سم ضدعفونی بذر گندم و جو، تعیین مقدار دقیق مصرف و مشخص کردن زمان مناسب سمپاشی، حتماً با گیاهپزشکان مزرعه دانش مشورت کنید تا از بروز خسارتهای احتمالی جلوگیری شود و محصولی سالمتر داشته باشید.
اهمیت ضدعفونی بذر گندم و جو
ضدعفونی بذر گندم و جو، نخستین گام در پیشگیری از بیماریهای قارچی و باکتریایی است و به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای مدیریت سلامت گیاه از مرحله بذر تا برداشت شناخته میشود. استفاده از سموم ضدعفونیکننده باعث میشود عوامل بیماریزا از بین بروند و جوانهزنی بذر در سالمترین شکل انجام شود. مهمترین مزایای ضدعفونی بذر جو و گندم عبارتاند از:
مزایا | توضیح |
پیشگیری از بیماریهای بذرزاد | جلوگیری از انتقال بیماریهایی مانند: سیاهک و سفیدک پودری |
افزایش جوانهزنی و سبز شدن یکنواخت | جوانه زنی سریعتر و یکنواختتر، تولید بوتههای قوی
|
افزایش عملکرد نهایی محصول | بذر ضدعفونیشده در برابر تنشها مقاومتر است و عملکرد مزرعه را بهبود میدهد. |
کاهش مصرف سموم بعدی | کاهش سمپاشی با کنترل بیماری در آغاز |
افزایش ماندگاری بذر در انبار | مانع رشد قارچهای انباری و فساد بذر |






4 پاسخ
سلام. جو بذری که به گفته فروشنده سم زده شده ولی در ظاهر تفاوتی با جو دامی ندارد را میتوان بعد از شستشوی فراوان برای مصرف خوراکی استفاده کرد؟
سلام
وقت بخیر
حتی اگر چند بار شسته شه باز هم تاثیر سم در بذرها هست. لطفاً در صورت آغشته بودن بذر به سم، مصرف خوراکی نداشته باشید.
سلام بذر اسفناج جگونه ضد عفونی بکنیم واز چه سم هایی استفاده بشه در هر ۱۰۰ کیلو ممنون میشم توضیح بدید
از سم توپسین یا سم رزالاکسیل برای ضدعفونی بذر استفاده شود. به میزان یک کیلو سم برای هزار کیلو بذر قابل استفاده است.
در واقع یک کیلو سم در مقدار کمی آب رقیق شود. و هزار کیلو بذر در آن اغشته شود.