خوابیدگی گندم یا ورس گندم چیست؟ این عارضه به معنای خم شدن یا افتادن غیرطبیعی ساقه یا ریشه گیاه از حالت قائم است. ورس گندم، یکی از مهم‌ترین مشکلات زراعی در کشت گندم است که هر سال باعث کاهش عملکرد و افت کیفیت دانه می‌شود.
در این مقاله انواع خوابیدگی گندم،علت اصلی ایجاد آن و روش‌های جلوگیری از ورس گندم را بررسی می‌کنیم. برای جلوگیری از این مشکل، مقاله زیر را تا انتها بخوانید.
ورس یا خوابیدگی گندم به حالتی گفته می‌شود که در آن ساقه‌های گیاه توانایی نگهداری وزن خوشه‌ها را از دست داده و به زمین خم یا افتاده می‌شوند. این پدیده معمولاً در مراحل پایانی رشد، زمانی که دانه‌ها در حال پر شدن هستند و وزن خوشه‌ها افزایش یافته است، رخ می‌دهد. مهم‌ترین علائم خوابیدگی گندم عبارت‌اند از:
خوابیدگی گندم معمولاً نتیجه ترکیب چند عامل ژنتیکی، محیطی و مدیریتی است. این عوامل با تأثیر بر استحکام ساقه، عمق ریشه و تعادل رشد رویشی و زایشی، باعث می‌شوند گیاه توانایی ایستادگی در برابر وزن خوشه‌ها یا نیروهای محیطی را از دست بدهد. مهم‌ترین عوامل مؤثر در ورس گندم عبارت‌اند از:
برای پیشگیری و کاهش آثار خوابیدگی گندم، در مراحل ساقه‌دهی و اواخر رشد، توصیه می‌شود از کودهای سیلیکات پتاسیم و کودهای حاوی کلسیم استفاده شود. این کودها باید تحت نظر گیاه‌پزشکان متخصص مزرعه دانش به کار گرفته شوند تا بهترین نتیجه حاصل شود.
با مشاوره تخصصی کارشناسان ما، می‌توانید بر اساس شرایط زمین، اقلیم و بازار هدف، مناسب‌ترین راهکار را انتخاب کنید. برای دریافت مشاوره، کافی است با شماره‌های درج شده در سایت تماس بگیرید یا از طریق واتساپ پیام دهید. کارشناسان ما در کوتاه‌ترین زمان پاسخگوی شما خواهند بود.
خوابیدگی یا ورس گندم یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش عملکرد و افت کیفیت در مزارع گندم است. این پدیده نه‌تنها عملیات برداشت را دشوار می‌کند، بلکه باعث افزایش تلفات، رشد قارچ‌ها و کاهش ارزش اقتصادی محصول می‌شود. هرچه خوابیدگی در مراحل پایانی رشد (پس از خوشه‌دهی) رخ دهد، شدت خسارت بیشتر خواهد بود.
نوع خسارت | توضیحات |
کاهش تناژ برداشت | سختی در برداشت مکانیزه |
کاهش کیفیت دانه | آلودگی دانه‌های افتاده به آفات و قارچ‌ها |
کاهش وزن هزاردانه | تولید دانه‌های سبک‌تر و کوچک‌تر، بدلیل کاهش فتوسنتز و اختلال در تغذیه |
Lodging causes bending of cereals to ground, which result in the higher susceptibility of grain to fungal attack.-agriallis
با رعایت چند نکته ساده زیر می‌توانید احتمال وقوع خوابیدگی گندم را کم کنید:
خوابیدگی گندم از نظر محل و نوع آسیب ساقه یا ریشه به سه دسته اصلی تقسیم می‌شود. با شناخت انواع آن، می‌توانید مشکل را به موقع شناسایی کرده و از وقوع آن جلوگیری کنید.
در این نوع، بوته از ناحیه ریشه از خاک جدا شده یا در اثر سستی خاک و رطوبت زیاد، زاویه‌ای نسبت به سطح زمین پیدا می‌کند. این وضعیت معمولاً پس از بارندگی‌های سنگین یا وزش باد شدید در خاک‌های سبک و مرطوب رخ می‌دهد. در خوابیدگی ریشه گندم، ریشه‌ها توان نگهداری گیاه را از دست می‌دهند، در صورتی که ساقه هنوز سالم است.
در این حالت، بخش پایین ساقه که معمولاً بین دو گره پایینی قرار دارد، در اثر فشار وزن خوشه یا باد خم می‌شود یا می‌شکند. این نوع خواب گندم بیشتر در ارقام دارای ساقه‌های بلند یا نازک و در شرایط تغذیه بیش‌از‌حد با نیتروژن دیده می‌شود. نتیجه آن، خوابیدن کامل یا نیمه‌کامل گیاه روی زمین و کاهش شدید کیفیت و عملکرد دانه است.
در این نوع، شکستگی در ناحیه گره‌های ساقه اتفاق می‌افتد. معمولاً این حالت پس از بارندگی و سنگین شدن خوشه‌ها دیده می‌شود. اگرچه کمتر از دو نوع دیگر شایع است، اما در ارقام با گره‌های ضعیف و بافت ساقه نرم، می‌تواند خسارت‌زا باشد.
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، می‌توانید با گیاه‌پزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
خوابیدگی یا ورس گندم حالتی است که ساقه یا ریشه گندم خم شده و گیاه به زمین می‌افتد. معمولاً در اثر سنگین شدن خوشه‌ها یا ضعف ساقه.
ورس به هرگونه خمیدگی یا خوابیدگی گیاهان زراعی گفته می‌شود که می‌تواند باعث کاهش کیفیت و عملکرد محصول شود.
اصطلاح عمومی برای خم شدن یا خوابیدن گیاهان به دلیل عوامل محیطی، ژنتیکی یا مدیریتی است.
در مرحله ساقه‌دهی و اواخر رشد گندم، کودهای پتاسیم و سیلیکات پتاسیم توصیه می‌شوند تا ساقه‌ها محکم‌تر و مقاوم‌تر شوند.
برداشت باید با دقت و زودتر از موعد سنگین شدن کامل خوشه‌ها انجام شود تا تلفات محصول کاهش یابد و ساقه‌ها کمتر آسیب ببینند.
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، می‌توانید با گیاه‌پزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
