بید کلم یا شب پره پشت الماسی با نام علمی Plutella xylostella، یکی از مهمترین و مخربترین آفات گیاهان خانواده شببویان مانند: کلم، گلکلم، کلم بروکلی، شلغم و کلزا است. بیدکلم در بسیاری از مناطق جهان، بهویژه مناطق گرم و معتدل، خسارت اقتصادی شدیدی به محصولات وارد میکند. خسارت اصلی پروانه شب پره توسط لاروها (کرمها) ایجاد میشود. لاروها با تغذیه از بافت برگ، باعث ایجاد سوراخهای نامنظم در برگها میشوند. قدرت بالای تولیدمثل، چرخه زندگی کوتاه و توانایی ایجاد مقاومت به حشرهکشها، بید کلم را به یکی از چالشبرانگیزترین آفات کلمکارها تبدیل کرده است. در این مقاله علائم خسارت پروانه شب پره، روشهای پیشگیری و بهترین سم بید کلم، برای از بین بردن این آفت به طور کامل بررسی میکنیم. اگر قصد کاشت کلزا و یکی از بذرهای کلم را دارید؛ مطالعه این مقاله، راهنمای خوبی برای شما خواهد بود.
خسارت بید کلم معمولاً توسط لاروهای جوان یا همان کرمها ایجاد میشود. شناخت این علائم به کشاورز کمک میکند تا آفت را بهموقع تشخیص داده و کنترل کند. اولین نشانههای حضور بیدکلم در مزرعه، وجود فضولات ریز لاروها روی برگها است. سایر علائم شب پره پشت الماسی شامل موارد زیر میشود:
۱. سوراخهای نامنظم روی برگها: در مراحل اولیه آلودگی، لاروهای کوچک روی برگها تغذیه میکنند و باعث ایجاد سوراخهای نامنظم کوچک میشوند. این سوراخها در ابتدا پراکنده هستند و با افزایش جمعیت آفت، تعداد و اندازه آنها بیشتر میشود.
2.حالت پنجرهای شدن برگها: یکی از نشانههای مشخص خسارت بید کلم این است که لاروها با خوردن بافت داخلی برگ، لایه رویی برگ را سالم باقی میگذارند. به همین دلیل نواحی شفاف یا شبیه پنجره نازک روی برگ ایجاد میشود. این حالت یکی از واضحترین علائم شناختهشده برای تشخیص حضور لارو بید کلم است.
۳. از بین رفتن بافت برگ (اسکلتسازی): در آلودگیهای شدید، لاروها مقدار زیادی از بافت برگ را مصرف میکنند بهطوریکه تنها رگبرگهای اصلی باقی میماند. این حالت را معمولاً “برگ اسکلتشده” مینامند و نشاندهنده خسارت شدید است.
۴. آسیب به قسمتهای حساس: در مواقعی که تراکم لاروها زیاد باشد، آنها ممکن است به نقاط رشد جوان، ساقههای نازک یا جوانهها هم برسند و از آنها تغذیه کنند. در کلمهای سر بسته، این باعث بدشکلی سر کلم یا کاهش کیفیت محصول میشود.
Larvae feed mostly on outer or older leaves of plants. Young stages rasp the undersides of the leaves, creating damage with a characteristic “window paning” appearance, in which the upper surface of the leaf remains intact and becomes transparent.-IPM
در زمان آلودگی شدید حمله لارو شب پره، باعث کاهش کیفیت و بازارپسندی محصول میشود و خسارت اقتصادی قابل توجهی به کشاورزان وارد میکند. استفاده از سم بهترین راه برای از بین بردن پروانه شب پره است. توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف سموم زیر به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود. سم مخصوص شب پره عبارتند از:
توصیه میکنیم برای انتخاب حشره کش مناسب، تعیین مقدار دقیق مصرف و مشخص کردن زمان مناسب سمپاشی، حتماً با گیاهپزشکان مزرعه دانش مشورت کنید تا از بروز خسارتهای احتمالی جلوگیری شود و محصولی سالمتر داشته باشید.
بید کلم بیشتر به گیاهان خانواده شببویان حمله میکند و روی این گیاهان قادر است چرخه زندگی خود را کامل کند. این موضوع باعث میشود مزارع کلم و سایر محصولات همخانواده، بیشترین خطر آلودگی را داشته باشند. گیاهان میزبان شب پره پشت الماسی شامل موارد زیر میشوند:
علاوه بر گیاهان زراعی، بید کلم قادر است روی برخی علفهای هرز خانواده شببویان نیز زندگی و تکثیر کند. وجود این علفها در حاشیه مزارع یا داخل زمین، بهطور مستقیم باعث افزایش ماندگاری و گسترش جمعیت آفت میشود. همچنین، کشت همزمان چند محصول از خانواده کلم یا کشتهای متوالی این گیاهان در یک زمین، شرایط ایدهآل برای رشد و تکثیر بید کلم فراهم میکند. بنابراین، مدیریت دقیق علفهای هرز میزبان و رعایت تناوب زراعی نقش مهمی در کاهش جمعیت آفت و کاهش خسارت اقتصادی دارد.
بید کلم (شب پره پشت الماسی) آفتی است که بهخاطر مقاومت به حشرهکشها و چرخه سریع تولیدمثل، میتواند خسارت زیادی به محصولات چلیپایی وارد کند. برای کنترل این آفت، بهترین روش، استفاده از مدیریت تلفیقی آفات (IPM) همراه با حفظ دشمنان طبیعی است.
دشمنان طبیعی بید کلم نقش مهمی در کاهش جمعیت این آفت دارند. برخی زنبورهای پارازیتوئید (زنبورهای انگلی) مانند: گونههایی از جنس دیادروموس(Diadromus) و اومیزوس (Oomyzus ) با تخمریزی در داخل یا روی تخم و لاروهای شبپره پشت الماسی، باعث مرگ آنها میشوند.
در کنار آنها، حشرات شکارچی مانند: کفشدوزکها، سنهای شکارگر و بعضی از مگسهای گلخوار از لاروهای بید کلم تغذیه کرده و بهطور طبیعی جمعیت آفت را کاهش میدهند. همچنین، عوامل بیماریزا شامل باکتری کنترل کننده آفات (Bacillus thuringiensis) و قارچهای حشرهکش (Beauveria bassiana) با ایجاد بیماری در لاروها، موجب مرگ آنها میشوند و امروزه برخی از این عوامل بهصورت تجاری نیز برای کنترل بید کلم مورد استفاده قرار میگیرند.
شیوع و گسترش بید کلم به چند عامل اصلی بستگی دارد که شناخت آنها برای پیشبینی خسارت و برنامهریزی مدیریت آفات حیاتی است:
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
لارو شب پره، کرم کوچک و سبزرنگ بید کلم است که با تغذیه از برگها خسارت ایجاد میکند.
شبیره حشره، مرحله شفیره پروانه است که در آن حشره از لارو به پروانه بالغ تبدیل میشود.
بید کلم (شب پره پشت الماسی) آفتی از خانواده شببویان است که روی کلم، گلکلم، کلم بروکلی و سایر گیاهان چلیپایی زندگی و خسارت میکند.
سوراخهای کوچک و نامنظم روی برگها، پنجرهای شدن برگها، اسکلتشدن برگها (تنها رگبرگها باقی میمانند) و کاهش رشد و بدشکلی سر کلم در آلودگی شدید
چرخه زندگی بید کلم شامل تخم، لارو، شبیره و پروانه بالغ است و از تخم تا بالغ شدن پروانه، بسته به دما و شرایط محیطی معمولاً ۲۵ تا ۳۰ روز طول میکشد.
گیاهان خانواده شببویان: کلم، گلکلم، کلم بروکلی، شلغم، خردل، ترب، کلزا و برخی علفهای هرز مرتبط.
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
