کپک خاکستری یکی از شایعترین و دردسرسازترین بیماریهای قارچی در باغها و مزارع است که عامل آن قارچی به نام Botrytis cinerea میباشد. این بیماری بسیاری از گیاهان را آلوده میکند و با ایجاد پوشش خاکستریرنگ روی برگ، ساقه یا میوه، میتواند بخش زیادی از محصول را از بین ببرد. کپک خاکستری نهتنها در زمان رشد گیاه، بلکه پس از برداشت نیز فعال میماند و میتواند باعث پوسیدگی و فساد محصولات در انبار شود. به همین دلیل، شناخت این بیماری و روشهای پیشگیری و کنترل آن برای هر کشاورز و باغبان ضروری است. در این مقاله، علائم کپک خاکستری، میزبانها، روشهای کنترل و بهترین قارچ کش برای کپک خاکستری را به زبان ساده بررسی میکنیم.
علائم کپک خاکستری
کپک خاکستری در بیشتر مواقع ابتدا روی بافتهای نرم یا زخمی ظاهر میشود و بهتدریج قسمتهای سالم گیاه را نیز درگیر میکند. در شرایط مرطوب و خنک (دمای حدود ۱۷ تا ۲۳ درجه سانتیگراد) رشد قارچ افزایش یافته و اسپورها بهسرعت گسترش مییابند. علائم بیماری کپک خاکستری عبارتند از:
- پوشش پُرزدار خاکستریرنگ روی برگها، گلها یا میوهها
- لکههای قهوهای تا سیاه و بافتهای نرم و آبکی در نواحی آلوده، بهویژه در میوهها یا ساقهها
- تشکیل حلقههای متحدالمرکز روی ساقهها در محل آلودگی
- پژمردگی و پوسیدگی گلها و غنچهها
- پوسیدگی طوقه و ساقه در محل تماس با خاک
- لکههای مرده روی برگها
- تشکیل ساختارهای سیاه و سخت روی بافتهای مرده
- پوسیدگی نرم و خاکستری حتی پس از برداشت محصول
این بیماری میتواند برگ، ساقه، گل و میوه را همزمان آلوده کرده و باعث از بین رفتن محصول در مرحله رشد یا پس از برداشت شود.

بهترین قارچ کش برای کپک خاکستری
در آلودگیهای شدید کپک خاکستری، تنها با استفاده از قارچ کش میتوان این بیماری قارچی را کنترل کرد و از خسارتهای بیشتر جلوگیری کرد. توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف سم برای کپک خاکستری، به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود. بهترین سم برای کپک خاکستری در جدول زیر با دوره کارنس، جمع آوری شده است:
نام سم | مقدار مصرف |
| بلکیوت | 750 گرم در هکتار |
بردوفیکس | 5 لیتر در 1000 لیتر آب |
| رانمن | 600 گرم در 1000 آب |
اورتیواتاپ | 750 تا 1 لیتر در 1000 آب |
| سیدلی تاپ | 750 تا 1 لیتر در 1000 آب |
کاریال استار | 700 سی سی در 1000 آب |
توصیه میکنیم برای انتخاب سم، تعیین مقدار دقیق مصرف و مشخص کردن زمان مناسب سمپاشی، حتماً با گیاهپزشکان مزرعه دانش مشورت کنید تا از بروز خسارتهای احتمالی جلوگیری شود و محصولی سالمتر داشته باشید.
پیشگیری و کنترل طبیعی کپک خاکستری
معمولاً پیشگیری بسیار سادهتر و کمهزینهتر از کنترل شیمیایی کپک خاکستری است. این قارچ در محیطهای مرطوب و بسته بهسرعت گسترش مییابد. بنابراین، در مرحلهی نخست باید با کاهش رطوبت، افزایش تهویه و حفظ سلامت کلی گیاه از شیوع بیماری جلوگیری کرد. مجموعه اقدامات زیر نیز به کنترل بیماری خاکستری کمک میکند.
- تهویه مناسب بین بوتهها: افزایش جریان هوا و نور در میان گیاه با هرس شاخههای اضافی و کاهش ماندن رطوبت روی برگ
- ضدعفونی ابزار : ضدعفونی وسایل هرس، قلمهگیری و برداشت برای جلوگیری از انتقال اسپور قارچ
- رعایت بهداشت مزرعه : جمع آوری برگها و میوههای آلوده
- تغذیه متعادل و تقویت گیاه : استفاده از کودهای حاوی کلسیم برای افزایش استحکام دیواره سلولی و مقاومت گیاه در برابر قارچ
- کاهش آسیب فیزیکی به میوهها: دقت در هنگام برداشت و حملونقل میوهها برای جلوگیری از آسیبدیدگی میوهها
Grey mould thrives in cool, damp and poorly ventilated conditions, quickly spreading through soft plant tissues and causing extensive rot.-RHS
علت ایجاد کپک خاکستری
کپک خاکستری یک قارچ فرصتطلب است که معمولاً از طریق اسپورهای معلق در هوا یا تماس با بقایای گیاهی آلوده وارد گیاه میشود. این قارچ بیشتر بافتهای نرم، زخمی یا ضعیف را هدف قرار میدهد و در شرایط رطوبت بالا، تهویه ضعیف و دمای معتدل تا خنک، بهسرعت رشد میکند. علت انتقال این کپک عبارتند از:
- حضور اسپور قارچ در هوا یا روی بقایای گیاهی آلوده
- آسیب فیزیکی به گیاه (زخم ناشی از هرس، آفات یا برخورد میوهها)
- ضعف عمومی یا کمتغذیه بودن گیاه
- شرایط محیطی مساعد: رطوبت بالا، تهویه کم، دمای معتدل تا خنک
- باقیماندن بقایای گیاهی آلوده در مزرعه

میزبانهای کپک خاکستری
این بیماری قارچی، با دامنه میزبانی بسیار گسترده است و میتواند بسیاری از گیاهان باغی، سبزیجات، میوهها و گلهای زینتی را آلوده کند. این قارچ بیشتر به بافتهای نرم و در حال رشد علاقهمند است و از طریق زخمها یا بافتهای پیر وارد گیاه میشود. حتی پس از برداشت، میتواند در میوههای انبار شده فعال بماند و باعث فساد محصول گردد.
دسته بندی | میزبان |
میوههای نرم | توتفرنگی، انگور، گوجهفرنگی، فلفل، خیار |
سبزیجات | کاهو، کلم، کاهوی چینی، برخی سبزیهای برگدار |
گلهای زینتی | رز، شمعدانی، سیکلامن، کرزانتِموم، گل داوودی |
گیاهان آپارتمانی | گیاهان با برگ و ساقه نرم |
بقایای گیاهی آلوده | برگها، ساقهها و میوههای پوسیده در خاک یا میان بوتهها |
پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات بیشتر در مورد کپک خاکستری خیار و کپک خاکستری گوجه مقالههای آن را جداگانه مطالعه کنید.






10 پاسخ
سلام برای کپک خاکستری توت فرنگی چه سمی بزنیم
درود بر شما
بلکیوت، بردوفیکس، رانمن، اورتیواتاپ، سیدلی تاپ، کاریال استار
برای اطلاعات بیشتر درباره دوز مصرفی مقاله را بخوانید یا با گیاه پزشک تماس بگیرید
سلام برای کپک خاکستری بادمجان چ سمی رو توصیه میکنید
سلام برای درمان کپک خاکستری بادمجان میتوانید از سموم زیر استفاده کنید:
سوئیچ (رانمن)
کاریال استار
سیدلی تاپ
توپسین
برای اطلاع بیشتر و میزان دوز مصرفی میتوانید مقاله آفات و بیماری های بادمجان را مطالعه کنید.
سلام برای درمان کپک خاکستری خیار و فلفل دلمه گلخانه چه سمی پیشنهاد میدین؟
سلام
برای درمان کپک خاکستری در خیار از قارچکش هایی مثل: کاربندازیم، تیوفانات متیل استفاده کنید، برای اطلاعات بیشتر، میزان دز مصرفی و راههای پیشگیری پیشنهاد میکنیم مقاله اختصاصی آن را مطالعه کنید : کپک خاکستری خیار
برای فلفل دلمه نیز: رانمن، سیدلی تاپ و کاریال استار
مقاله اختصاصی : کپک خاکستری فلفل دلمه
سلام و عرض ادب خدمت کارشناس محترم
برای درمان کپک خاکستری گیاه ژینگو چه داروی پیشنهاد می کنید ضمنا برای تسریع در رشد این درختچه می توان از کود اوره استفاده کرد؟؟؟؟
سلام
یکی از سموم بلکیوت، نوردکس، رد شیلد، توپسین رو با رعایت دوز مصرفی استفاده کنید
عرض سلام خدمت دوستان و بزرگواران..
برای کپک خاکستری گوجه چه سم یا کودی خوبه
سلام
سم اورتیواتاپ ۷۵۰ سی سی ترکیب با نیم لیتر سم کاریال استار در هزار لیتر اب محلولپاشی کنید.