آفات و بیماری های بامیه از مهمترین عواملی هستند که میتوانند رشد بوته، کیفیت غلافها و میزان برداشت را بهطور مستقیم کاهش دهند. با توجه به مشابه بودن علائم ظاهری آفات و بیماری های بامیه، شناخت دقیق آنها، اولین و موثرترین راه برای پیشگیری از خسارت و مدیریت اصولی مزرعه است. برای شناخت بهتر انواع آفات و بیماریهای بامیه، علائم، روشهای کنترل و سموم، مطالعه این راهنما را از دست ندهید!
شته، علت زرد شدن برگ بامیه
انواع شته با نام علمی Aphis gossypii از آفات مکنده رایج در مزارع بامیه هستند که با تغذیه از شیره گیاهی باعث تضعیف بوته و اختلال در رشد طبیعی آن میشوند. این حشرات کوچک معمولاً در پشت برگها و روی سرشاخههای جوان تجمع پیدا میکنند و در صورت افزایش جمعیت، علاوه بر کاهش رشد، زمینه انتقال بیماریهای ویروسی را نیز فراهم میکنند. علائم شته در بامیه عبارتند از:
- پیچخوردگی و لولهشدن لبه برگها به سمت داخل
- کاهش رشد رویشی و کوتاه ماندن شاخههای تازه
- ایجاد سطحی چسبناک و براق روی برگها بهدلیل ترشح عسلک
- مشاهده تجمع حشرات ریز به رنگ سبز، زرد یا سیاه در پشت برگ و نوک ساقهها
- بروز زردی لکهای یا نامنظم در برگها هنگام شدت آلودگی
- کاهش شادابی بوته و افزایش حساسیت میوه به تنش و بیماریهای ویروسی

درمان شته بامیه
در مبازره با شته بامیه، به کار گیری چند روش کنترلی بهصورت همزمان و هماهنگ، بهترین نتیجه را به همراه دارد. بهطوریکه هم شرایط رشد گیاه بهدرستی تنظیم شود و هم جمعیت عوامل مفید حفظ گردد تا فشار آفت کاهش پیدا کند.اقدامات مؤثر شامل موارد زیر است:
- پاکسازی علفهای هرز اطراف مزرعه برای حذف پناهگاههای آفت
- تقویت جمعیت دشمنان طبیعی مانند: کفشدوزکها، بالتوریها، مگسهای شکارگر و زنبورهای پارازیت
- بررسی منظم بوتهها بهویژه قسمتهای جوان برای تشخیص سریع آلودگی
- ایجاد تهویه مناسب و کنترل رطوبت در کشتهای گلخانهای برای کاهش شرایط مطلوب رشد آفت
سم شته بامیه
توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف سم برای شته بامیه، به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود. توصیه میکنیم برای انتخاب حشره کش، تعیین مقدار دقیق مصرف و مشخص کردن زمان مناسب سمپاشی، حتماً با گیاهپزشکان مزرعه دانش مشورت کنید تا از بروز خسارتهای احتمالی جلوگیری شود و محصولی سالمتر داشته باشید.
- آکتارا: 300گرم در 1000 لیتر آب
- استپکی (فلونیکامید): 200 سی سی در 1000 لیتر آب
- مموری: 5/0 لیتر در 1000 لیتر آب
- چس: 5/0 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- پریمیکارب (پریمور): 5/0 کیلوگرم در هکتار
- دیکلروس : 5/1 تا 2 لیتر در هکتار
تریپس، خسارتزا ترین آفات بامیه
تریپس با نام علمی Thrips tabaci حشره بسیار ریز و باریکی است که با خراش دادن سطح برگ و مکیدن شیره گیاهی، موجب اختلال در فتوسنتز و رشد طبیعی بامیه میشود. این آفت معمولاً در هوای گرم و خشک سریعتر تکثیر میشود. در صورت عدم کنترل، میتواند به اندامهای زایشی و میوه نیز خسارت وارد کند. علائم تریپس بامیه عبارتند از:
- ایجاد لکههای روشن، زرد یا نقرهای روی پهنک برگ
- رشد غیرطبیعی یا کند شدن توسعه سرشاخههای جوان
- آسیب به جوانههای گل و تغییر شکل گلها
- ظاهر شدن نقاط زخممانند یا فرورفته روی سطح غلاف
- کاهش تعداد میوه سالم و افت عملکرد محصول
- خشک شدن گلها یا ریزش آنها در آلودگیهای شدید

مبارزه با آفات بامیه
توجه داشته باشید که برای مبارزه با آفات و بیماری های بامیه، هرچه گیاه قویتر و شرایط محیطی متعادلتر باشد، امکان طغیان آفت کمتر میشود. برای مدیریت تریپس نیز، ترکیب روشهای زراعی، فیزیکی و تغذیهای بهترین نتیجه را دارد؛ راهکارهای مؤثر شامل موارد زیر است:
- نصب کارت چسبنده آبی برای تشخیص زودهنگام حضور آفت
- استفاده از حشرات شکارگر مفید در بستر کشت برای کاهش طبیعی جمعیت
- تقویت بوته با کودهای حاوی عناصر تقویتکننده بافتی مانند سیلیکاتها
- انجام هرس منظم برای حذف نقاط مستعد تخمگذاری
- استفاده از مالچهای بازتابنده نور روی سطح خاک جهت اختلال در فرود و جهتیابی حشرات
سم برای آفات و بیماری های بامیه
- استپکی (فلونیکامید) : 200 سی سی در 1000 لیتر آب
- مموری: 5/0 لیتر در 1000 لیتر آب
- کاراته زئون: 100 تا 150 سی سی در 1000 لیتر آب
- افوریا: 300 سی سی در 1000 لیتر آب
- استامی پراید: 5/0 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- پروفنوفوس: 2 لیتر در هکتار
کرم های برگخوار، علت سوراخ سوراخ شدن برگ بامیه
کرم های برگخوار یا نام علمیSpodoptera litura ، گروهی از لارو پروانهها و شبپرهها هستند که از بافت برگ بامیه تغذیه میکنند و در صورت افزایش جمعیت میتوانند بخش زیادی از سطح فتوسنتزی بوته را از بین ببرند. این آفات معمولاً در مراحل لاروی بیشترین خسارت را وارد میکنند. این آفت بامیه در مدت زمان کوتاه به ویژه در زمانی که شرایط دمایی و تغذیهای برای رشد مناسب باشد؛ بیشترین خسارت را به برگها میزند. علائم کرم برگخوار در بامیه عبارتند از:
- ایجاد سوراخهای نامنظم روی برگها در اثر تغذیه لاروها
- نازک و مشبک شدن پهنک برگ بهدلیل خورده شدن بافت سبز
- باقی ماندن رگبرگها و از بین رفتن بافت بین آنها در حملات شدید
- مشاهده فضولات یا خود لاروها روی برگ و اطراف بوته
- کاهش سطح سبزینه و افت رشد عمومی گیاه

پیشگیری و کنترل کرم بامیه
لاروها در مراحل ابتدایی رشد، حساستر بوده و کنترل آنها سادهتر است. بنابراین تشخیص سریع و به موقع این آفات و بیماری های بامیه، بهترین راه برای درمان کرم برگخوار بامیه است. این اقدامات عبارتند از:
- بازدید منظم بوتهها و حذف دستی لاروها در ابتدای آلودگی
- استفاده هدفمند از حشرهکشهای مناسب در صورت افزایش جمعیت آفت
- جمعآوری بقایای گیاهی پس از برداشت برای حذف محل زمستانگذرانی
- رعایت بهداشت مزرعه و حذف علفهای هرز میزبان
- تقویت بوته با تغذیه متعادل برای افزایش تحمل گیاه در برابر خسارت
سم کرم بامیه
توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف سم کرم بامیه، به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود.
- مچ (لوفنورون) : 1 لیتر در 1000 لیتر آب
- آکتارا : 300 گرم در 1000 لیتر آب
- کاراته زئون : 100 تا 150 سی سی در 1000 لیتر آب
- افوریا: 300 سی سی در 1000 لیتر آب
- پروکلیم فیت: 200 گرم در هکتار
- هگزافلومورون: 5/1 تا 2 لیتر در 1000 لیتر آب
مینوز برگ، آفات و بیماری های بامیه
مینوز برگ با نام علمی Liriomyza sp، یکی دیگر از مخربترین آفات و بیماری های بامیه است. لارو آن درون بافت برگ زندگی کرده و از لایههای داخلی تغذیه میکند. این فعالیت باعث تخریب سلولهای فتوسنتزی و کاهش توان گیاه در تولید مواد غذایی میشود. با فراهم بودن شرایط دمایی مناسب و تغذیه مطلوب بوته بامیه، شرایط برای رشد آفت مهیاتر شده و شدت آلودگی افزایش مییابد. علائم مینوز برگ بامیه عبارتند از:
- تغذیه لارو از بافت نرم داخلی برگ و تخریب بخش نرم برگ (پارانشیم)
- ایجاد خطوط مارپیچی، دالانمانند یا لکههای نامنظم روی سطح برگ
- بدشکل شدن و چینخوردگی برگها در اثر تخریب بافت داخلی
- کاهش سطح سبز و افت توان رشد بوته در آلودگیهای شدید

پیشگیری و کنترل مینوز برگ بامیه
مدیریت مینوز برگ بر پایه پیشگیری و کاهش عوامل مساعدکننده رشد آفت استوار است. اجرای روشهای زیر نقش مهمی در کنترل جمعیت آن دارد:
- انتخاب بذر بامیه مقاوم
- تنظیم برنامه تغذیه و آبیاری برای جلوگیری از رشد رویشی بیشازحد و حساس شدن گیاه
- حذف و هرس شاخهها و برگهای آلوده برای جلوگیری از گسترش آفت
- استفاده از تلهها یا فرمونهای جنسی برای پایش و کاهش جمعیت حشرات بالغ
سموم برای مینوز برگ بامیه
- اسپانسر (اسپینوساد) : 120 سی سی در هکتار
- آوانت اکسترا : 400 سی سی در هکتار
- افوریا: 300 سی سی در 1000 لیتر آب
- آکتارا: 300گرم در 1000 لیتر آب
- مموری: 5/0 لیتر در 1000 لیتر آب
- اویسکت (اپیزود): 750 گرم تا 1 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- هگزافلومورون: 5/1 تا 2 لیتر در 1000 لیتر آب
سفیدک پودری، رایجترین بیماری های بامیه
سفیدک پودری (سفیدک سطحی) با نام علمی powdery mildew، یکی از بیماریهای قارچی رایج در بامیه است که بیشتر در شرایط رطوبت بالا، تهویه ضعیف و دمای نسبتاً گرم گسترش پیدا میکند. عامل بیماری با پوشاندن سطح برگ، مانع انجام صحیح فتوسنتز شده و در صورت شدت آلودگی میتواند باعث ضعف عمومی بوته و کاهش عملکرد محصول شود. این بیماری معمولاً ابتدا روی برگهای پایینی یا مسنتر ظاهر میشود و سپس به سایر اندامها گسترش مییابد. علائم سفیدک پودری بامیه عبارتند از:
- تشکیل پوشش سفید و پودری روی سطح برگ، ساقه یا دمبرگ
- تبدیل تدریجی لکههای سفید به نواحی خشک و مرده
- آلودگی زودتر در برگهای پیرتر نسبت به برگهای جوان
- افزایش شدت بیماری در محیطهای گرم و مرطوب
- کاهش شادابی بوته و افت رشد در صورت گسترش بیماری

پیشگیری و کنترل آفات و بیماری بامیه
برای مدیریت سفیدک پودری در بامیه، ایجاد فاصله مناسب بین بوتهها نقش مهمی در بهبود گردش هوا و کاهش رطوبت اطراف برگها دارد و همین موضوع از فراهم شدن شرایط مطلوب برای رشد قارچ جلوگیری میکند. در کنار آن، انتخاب ارقام مقاوم به بیماریهای قارچی، میتواند احتمال بروز بیماری را کاهش دهد.
تنظیم رطوبت خاک و پرهیز از آبیاری بیشازحد نیز باعث جلوگیری از رشد قارج میشود. توجه داشته باشید که در کاشت بامیه، اگر نشانههای اولیه بیماری مشاهده شود؛ استفاده هدفمند از قارچکشهای توصیهشده میتواند از گسترش آلودگی و خسارت بیشتر جلوگیری کند.
سم قارچ کش بامیه
- پنکونازول: 200 میلی لیتر در هکتار
- استروبی: 200 گرم در هکتار
- تریدیمورف: 700 سی سی در هکتار
- ارتیواتاپ: 1 لیتر در هکتار
- سیدلی تاپ: 1 لیتر در هکتار
- سیگنوم: 5/0 کیلوگرم در هکتار
بیماری زنگ بامیه، علت خشک شدن برگ بامیه
زنگ بامیه با نام علمی Puccinia abelmoschi، یک بیماری قارچی است که با ایجاد جوشها یا تاولهای رنگی روی برگ و ساقه شناخته میشود. عامل بیماری با تخریب بافت سبز برگ، توان فتوسنتز گیاه را کاهش میدهد و در صورت پیشرفت آلودگی میتواند باعث ریزش برگها و افت محسوس عملکرد محصول شود. این بیماری معمولاً در شرایط رطوبت بالا و گردش هوای ضعیف سریعتر گسترش پیدا میکند. علائم زنگ بامیه عبارتند از:
- ایجاد لکههای زرد روی سطح برگ
- تشکیل برجستگیهای پودری نارنجی، قهوهای یا زنگی در پشت برگ
- گسترش لکهها و اتصال آنها در آلودگی شدید
- خشک شدن و ریزش زودرس برگها
- کاهش رشد بوته و ضعف عمومی گیاه

پیشگیری و کنترل آفات و بیماری های بامیه
- رعایت فاصله کاشت مناسب برای افزایش جریان هوا بین بوتهها
- آبیاری در پای بوته و پرهیز از خیس شدن برگها
- جمعآوری و حذف بقایای آلوده پس از برداشت
- استفاده از ارقام متحمل در مناطق مستعد بیماری
- مصرف قارچکشهای توصیهشده در مراحل ابتدایی آلودگی در صورت نیاز
سموم مناسب آفات و بیماری های بامیه
- آرتئا: 300 سی سی در هکتار
- پروپیکونازول: 5/0 لیتر در 1000
- اینوور: 5/0 لیتر در هکتار
- آمیستار اکسترا: 750 سی سی در هکتار
- کاریال استار : 700 سی سی در 1000 لیتر آب
لکه برگی باکتریایی بامیه
لکه برگی باکتریایی با نام علمی Xanthomonas campestris، یکی از بیماریهای مهم بامیه است که معمولاً در هوای گرم و رطوبت بالا فعالتر میشود. عامل بیماری از طریق روزنهها یا زخمهای سطح گیاه وارد شده و با تخریب بافتها، موجب کاهش فتوسنتز، ضعف بوته و افت عملکرد میگردد. اگر شرایط برای رشد بیماری مناسب باشد و اقدامی برای کنترل آن انجام نشود، آلودگی خیلی سریع در مزرعه پخش خواهد شد. علائم لکه برگی باکتریایی بامیه شامل موارد زیر است:
- ایجاد لکههای کوچک تیره یا آبسوخته در پشت برگها
- مشاهده نقاط قهوهای مایل به زرد در سطح رویی برگ
- ایجاد زخمهای کشیده یا ترکمانند روی ساقه
- تشکیل لکههای خشک و فرورفته روی غلافها
- ترکخوردگی بافت میوه در محل آلودگی
- زردی و ریزش برگها در مراحل پیشرفته بیماری

پیشگیری و کنترل لکه برگی بامیه
- استفاده از بذر سالم و ضدعفونیشده پیش از کاشت
- رعایت تناوب زراعی با گیاهان غیرمیزبان
- حذف بقایای گیاهی آلوده و حفظ بهداشت مزرعه
- کنترل علفهای هرز اطراف مزرعه بهعنوان منابع آلودگی
- جلوگیری از آبیاری بارانی در مناطق مستعد بیماری
- استفاده هدفمند از ترکیبات محافظتی باکتریکش در مراحل اولیه آلودگی
قارچ کش آفات و بیماری های بامیه
برای کنترل بیماری لکه برگی باکتریایی، استفاده از ترکیبات محافظتی بهویژه قارچکشهای مسی میتواند نقش مؤثری در مهار گسترش آلودگی داشته باشد. این ترکیبات با ایجاد یک لایه محافظ روی سطح اندامهای گیاه، از نفوذ و تکثیر عامل بیماری جلوگیری کرده و شدت خسارت را کاهش میدهند. سم مخصوص بامیه عبارتند از:
- بردوفیکس: 5 تا 10 لیتر در 1000 لیتر آب
- اکسی کلرور مس: 2 تا 3 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- ردشیلد: 2 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- کوپروسیت سی: 3 کیلوگرم در هکتار
ویروس موزاییک خیار در بامیه
ویروس موزاییک خیار با نام علمی Cucumber mosaic virus (CMV)، یکی از بیماریهای ویروسی مهم است که علاوه بر گیاهان جالیزی، بامیه را نیز آلوده میکند. این ویروس با اختلال در فرایندهای فیزیولوژیک گیاه، باعث کاهش رشد، ضعف عمومی بوته و افت کیفیت غلافها میشود. شتهها، مگس سفید و تریپس حشرات ناقل و انتقال دهنده این ویروس در بامیه هستند. علائم ویروس موزاییک خیار در بامیه عبارتند از:
- ایجاد الگوی موزاییکی از طیف سبز روشن تا سبز تیره روی برگها
- پیچیدگی، چروکیدگی یا بدشکلی برگهای جوان
- کاهش رشد بوته و کوتاه شدن میانگرهها
- تغییر شکل غلافها و ایجاد برجستگی یا ناهمواری روی سطح آنها
- کاهش اندازه و کیفیت محصول
- ضعف عمومی گیاه در آلودگیهای شدید

پیشگیری و کنترل بیماری های ویروسی بامیه
برای بیماریهای ویروسی درمان مستقیم شیمیایی وجود ندارد، بنابراین مدیریت آنها بر پایه پیشگیری و کنترل عوامل انتقال انجام میشود. اقدامات مؤثر شامل موارد زیر است:
- استفاده از بذر سالم و مقاوم
- حذف علفهای هرز اطراف مزرعه
- کنترل سریع حشرات ناقل، بهویژه شتهها
- خارج کردن بوتههای آلوده از مزرعه برای جلوگیری از انتشار بیماری
- تأمین تغذیه متعادل برای افزایش مقاومت طبیعی گیاه
- تقویت بوته ها با محلول پاشی جلبک و روی
ویروس موزائیک بامیه
ویروس موزائیک بامیه با نام علمی Okra mosaic virus (OkMV)، با ایجاد اختلال در کلروفیلسازی و رشد سلولی، موجب کاهش رشد، ضعف بوته و افت کیفیت محصول میشود. این ویروس معمولاً از طریق حشرات ناقل مانند شتهها، مگس سفید و تریپس منتقل میشود. علائم ویروس موزائیک بامیه شامل موارد زیر میشود:
- زردی شبکهای یا رگبرگی روی برگها ک
- لکههای نامنظم زرد یا سبز کمرنگ
- کوچک ماندن برگهای جدید و کاهش سطح فتوسنتز
- توقف رشد طبیعی بوته و حالت کوتولگی در آلودگیهای شدید
- کاهش تعداد گل و تشکیل غلافهای کم، باریک یا بدشکل
توجه داشته باشید که در مراحل پیشرفته، کل بوته ظاهری ضعیف، رنگپریده و کممحصول پیدا میکند.

پیشگیری و کنترل بیماری ویروسی بامیه
از آنجا که بیماریهای ویروسی درمان مستقیم ندارند، مدیریت آنها بر پیشگیری و جلوگیری از انتشار تمرکز دارد. راهکارهای مؤثر شامل موارد زیر است:
- استفاده از بذر سالم و عاری از آلودگی ویروسی
- حذف سریع بوتههای آلوده برای جلوگیری از انتقال به سایر گیاهان
- کنترل حشرات ناقل (شتهها، مگس سفید و تریپس) در مراحل ابتدایی حضور
- از بین بردن علفهای هرز اطراف مزرعه
- تقویت بوته ها با محلول پاشی جلبک و روی
The study “Incidence and Severity of Okra Mosaic Virus on Field-grown Three Cultivars of Okra” is a peer-reviewed scientific article examining the occurrence and severity of Okra Mosaic Virus under field conditions. It compares cultivars for susceptibility and disease impact, showing that varietal differences strongly affect symptom severity and yield loss. The research is considered a reliable academic reference because it is based on field experiments and statistical analysis.






15 پاسخ
سلام من بامیه کاشتم
الان دو ماه گذشته
مگس های سفیدی زیر برگ ها هستن که وقتی برگ هارو تکون میدی بلند میشن
بعدش زیر برگ ها و روی ساقه ها قطره های شفاف ریزی وجود داره که دارن زیاد ترم میشن
دو هفته پیش سم خریدم ولی بعد از دو هفته مگس ها دوباره وجود داشتن که بازم سم دادم ولی دیگه تاثیر نداشت
چکار کنم؟
درود برشما
از سم آکتارا یا افوریا استفاده کنید
سلام برای زردی برگ بامیه سوراخ شدن برگ بامیه باید چه سمی استفاده کنم
درود بر شما
ممکنه آفات و بیماری عامل این مشکل باشه
پیشنهاد می کنیم برای مشاوره دقیق تر
عکس از گیاه بگیرید و برای ما اینجا بفرستید
سلام وقتبخیر
برای تقویت ریشه و ساقه بامیه چه سمی باید بدهیم
درود بر شما
برای تقویت ریشه و ساقه میتوانید کودهای فسفر بالا را ترکیب با هیومیک اسید مصرف کنید
دورد بر شما
برای تقویت ریشه و ساقه میتوانید از کودهای فسفر بالا ترکیب با هیومیک اسید مصرف کنید
سطح گیاه چسب ناک شده زیر آن ریحان و کنارش درخت گیلاس است
چسبندگی بامیه به برگ های ریحان هم منتقل شده یا ریزش کرده
چه راه کاری دارد
از حشره کش هایی مانند : آکتارا ، استامی پراید و دیمتوات میتوانید استفاده کنید. همچنین برای اطمینان بیشتر میتوانید عکس گیاه را برای گیاه پزشکان ما ارسال کنید تا رایگان مشاوره داشته باشد
https://daneshfarm.com/plant-problem-detection/
ازچه سمی برای ازبین بردن شته بامیه استفاده کنم لطفانام ببریدمرسی
سلام
میتونید از سمومی مثل چس سینجنتا، آکتارا، افوریا و … استفاده کنید
با توجه به اینکه محصول بامیه هر چند روز یکبار برداشت میشه، از سموم با دوره کارنس کوتاه استفاده بفرمایید
سلام و درود
لطفاً عنایتی نموده و راهنمایی بفرمایید نوع سم علف کش مربوط به کشت گیاه بامیه را اعلام نمایید.
09171125516
سلام
بامیه ها در چه مرحله رشدی هستن؟
چه نوع علف هرزهایی داره؟
لطفا عکس واضح ارسال بفرمایید
سلام محصولی که از بامیه برداشت میکنیم سوارخ سوراخ کرم سفید کوچکی داخلشه
درود بر شما
توصیه می کنیم آکتارا را سمپاشی کنید.