سم شته درخت یکی از مهمترین ابزارها برای حفظ سلامت باغات و درختان میوه است. شتهها حشراتی کوچک و مکنده هستند که علاوه بر تغذیه مستقیم از درختان، عامل انتقال ویروسها نیز هستند. در صورت عدم کنترل به موقع میتوانند خسارتهای جبران ناپذیری به باغات دهند. در این راهنمای جامع، به معرفی انواع شته درختان میوه، علائم آلودگی، روشهای مقابله و کنترل هر کدام از جمله انتخاب مناسبترین سم شته درختان میپردازیم.
شته سبز سیب (Aphis pomi)
شته سبز سیب یکی از شایعترین آفات درخت سیب است که به برگها و شاخههای جوان حمله میکند. این شتهها با خرطوم خود از شیره گیاه تغذیه میکنند و باعث ضعف در رشد گیاه میشوند. حضور شته سبز روی برگها موجب پیچ خوردگی، زرد شدن و ریزش برگها میشود که در نهایت کاهش عملکرد و کیفیت محصول را به همراه دارد.

- علائم: پیچ خوردگی و زردی برگها، وجود شتههای سبز ریز روی برگ و شاخهها، کاهش رشد شاخهها
- زمان ظهور: اوایل بهار تا اواسط تابستان
- شرایط تشدید: هوای گرم و مرطوب، تراکم زیاد درختان و عدم کنترل به موقع
این شتهها به دلیل توانایی بالا در تولید مثل، اگر به موقع کنترل نشوند، خسارت قابل توجهی به باغ وارد میکنند.
شته مومی سیب (Dysaphis plantaginea)
شته مومی سیب از دیگر آفات مهم درخت سیب است. این آفات با تولید پوشش مومی سفید رنگ روی تنه و شاخهها، به آسانی قابل شناسایی هستند.
این پوشش مومی علاوه بر محافظت شته در برابر عوامل محیطی و سموم، باعث تورم و تغییر شکل غیرطبیعی در شاخهها و بافتهای جوان گیاه نیز میشود. تغذیه این شتهها موجب ضعف شدید درخت، کاهش رشد شاخهها و کاهش باردهی میگردد.

- علائم: پوشش پنبهای سفید روی شاخهها و تنه، بهوجود آمدن برآمدگیهای متورم روی شاخه و برگ، پژمردگی و کاهش رشد درخت
- زمان ظهور: بهار و تابستان
- شرایط تشدید: رطوبت نسبی بالا، باغات متراکم، عدم سمپاشی به موقع
کنترل به موقع این آفت اهمیت زیادی دارد؛ چرا که افزایش جمعیت آن منجر به خسارت گسترده به باغ خواهد شد.
شته گلابی (Dysaphis pyri)
شته گلابی شتهای کوچک و مکنده است که به برگها و شاخههای درخت گلابی حمله میکند. تغذیه این شته از شیره گیاه باعث زرد شدن، پیچ خوردگی برگها و کاهش رشد شاخهها میشود.

- علائم: برگهای زرد و پیچ خورده، جمعیت زیاد شته روی برگها، کاهش رشد شاخهها
- زمان ظهور: بهار تا اوایل تابستان
- شرایط تشدید: هوای معتدل و مرطوب، تراکم زیاد درختان، عدم مدیریت به موقع
این آفت میتواند با کاهش توان فتوسنتز و انتقال مواد غذایی، به شدت به عملکرد درخت آسیب بزند. همچنین، با انتقال ویروسهای موجب بروز بیماریهای ثانویه نیز میشوند.
شته سبز هلو (Myzus persicae)
شته سبز هلو یکی از آفات چند میزبانه و بسیار مخرب برای درختان هلو، زردآلو و آلوی سیاه است. این شته با تغذیه از شیره گیاه باعث لوله شدن برگهای جوان، زردی و در نهایت ضعف کلی گیاه میشود.

- علائم: لوله شدن برگهای جوان، زردی برگها، جمعیت زیاد شتههای سبز روی برگها
- زمان ظهور: بهار تا تابستان
- شرایط تشدید: هوای گرم و خشک، آبیاری نامنظم، وجود مورچهها
پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات بیشتر مقاله مربوط به این شته را جداگانه مطالعه کنید.
این مقاله را حتما بخوانید
شته سیاه آلو (Brachycaudus helichrysi)
شته سیاه آلو شتهای کوچک و سیاه رنگ است که به برگها و شاخههای درخت آلو حمله میکند. این آفت باعث زردی برگها، کاهش رشد و پژمردگی میشود و در نهایت کیفیت و کمیت محصول را کاهش میدهد.

- علائم: برگهای زرد و پژمرده، شتههای سیاه روی برگها و شاخهها، کاهش رشد شاخهها
- زمان ظهور: بهار تا تابستان
- شرایط تشدید: هوای گرم و مرطوب، باغات متراکم
جمعیت زیاد این شته باعث ضعف شدید گیاه و کاهش توانایی مقاومت در برابر بیماریها میشود.
شته سیاه گیلاس (Myzus cerasi)
این شته سیاه رنگ است که به برگها و میوههای درخت گیلاس حمله میکند. این آفت باعث کاهش کیفیت میوه و ضعف عمومی درخت میشود.

- علائم: لکههای زرد روی برگها، جمعیت زیاد شته روی برگ و میوهها، ضعف رشد درخت
- زمان ظهور: بهار تا اوایل تابستان
- شرایط تشدید: هوای گرم و مرطوب، تراکم زیاد درختان
در ادامه سم شته درخت به ویژه سم برای شته سیاه را معرفی خواهیم کرد.
شته سبز مرکبات (Aphis spiraecola)
شته سبز مرکبات آفتی کوچک و سبز رنگ است که به برگها و شاخههای درختان مرکبات حمله میکند. تغذیه این شته باعث زردی، پیچ خوردگی و ضعف عمومی درخت میشود.

- علائم: زرد شدن و پیچ خوردگی برگها، وجود شتههای سبز روی شاخهها، کاهش رشد درخت
- زمان ظهور: بهار تا پاییز
- شرایط تشدید: هوای گرم و خشک، آبیاری نامناسب
این شته با توانایی انتشار سریع، خسارت قابل توجهی را به محصول وارد میکند.
شته سیاه مرکبات (Toxoptera aurantii)
این شته سیاه رنگ، به برگها و شاخههای درختان مرکبات آسیب میرساند. همچنین باعث ضعف درخت، کاهش رشد و کیفیت محصول میشود.

- علائم: زردی برگها، پوشش شته سیاه روی برگها و شاخهها، کاهش رشد و کیفیت محصول
- زمان ظهور: بهار تا پاییز
- شرایط تشدید: رطوبت بالا، باغات متراکم و سایهدار
شته سبز انار (Aphis punicae)
شته سبز انار آفتی ریز و سبز رنگ است که به برگها و شاخههای درخت انار حمله میکند و باعث زردی، پیچ خوردگی برگها و کاهش رشد کلی گیاه میشود.

- علائم: زردی و پیچ خوردگی برگها، وجود شتههای سبز روی شاخهها و برگها، کاهش رشد درخت
- زمان ظهور: بهار تا تابستان
- شرایط تشدید: هوای گرم و خشک، آبیاری نامنظم
این آفت در شرایط آب و هوایی گرم و خشک فعالیت بالایی دارد و در صورت عدم کنترل میتواند خسارت شدیدی ایجاد کند.
شته انگور (Phylloxera vitifoliae)
آفت فیلوکسرا که شباهت زیادی به سایر شتهها دارد، در واقع گونهای خاص و متمایز است که روی ریشه و برگهای درخت انگور فعالیت میکند.

- علائم: گالهای روی ریشه و برگها، کاهش رشد و پژمردگی، ضعف عمومی درخت
- زمان ظهور: بهار تا پاییز
- شرایط تشدید: خاک سنگین و مرطوب، تراکم زیاد درختان
برخلاف سایر شتهها که فقط روی برگ یا شاخه فعال هستند، این آفت میتواند هم روی برگ و هم ریشه درخت انگور فعالیت داشته باشد. فرم فعال آن بر روی ریشه، خسارت شدیدتری وارد میکند و اغلب از طریق خاک آلوده منتقل میشود.
سم شته درخت
مؤثرترین روش از بین بردن شته درختان، استفاده از سموم حشره کش تخصصی است. با توجه به نوع شته و شدت آلودگی، سموم مختلفی میتوانید استفاده کنید. به طور کلی بهترین سم برای کشتن شته درختان میوه عبارتند از:
- استامی پراید
- پریمور
- چس
- دلتامترین
- مموری
- آکتارا
- کنفیدور (ایمیداکلوپراید)
برای داشتن بهترین انتخاب در نوع و میزان مصرف سم، پیشنهاد میکنیم با کارشناسان مزرعه دانش مشاوره تخصصی داشته باشید. برای دریافت مشاوره رایگان کافی است، با شمارههای درج شده در سایت تماس بگیرید یا در واتساپ پیام دهید.
روش های کنترل شته درخت
برای کنترل شتههای درختان میوه، از روشهای مختلفی استفاده میشود که بهطور کلی شامل کنترل زراعی و کنترل بیولوژیک است.
با این حال، با توجه به نوع شته، شدت آلودگی و شرایط باغ، ممکن است بعضی روشها مؤثرتر باشند. در جدول زیر، مهمترین روشهای غیرشیمیایی کنترل برای هر شته درخت بهصورت خلاصه آورده شده است:
| نوع کنترل | روش اجرا |
| زراعی | حذف شاخهها و برگهای آلوده، رعایت بهداشت باغ، آبیاری و تغذیه متعادل گیاه، انتخاب ارقام مقاوم |
| بیولوژیک | رهاسازی کفشدوزکها، مگسهای گل، بالتوری سبز، زنبورهای پارازیتوئید، قارچهای بیماریزای حشرات |
با توجه به تفاوت و نوع فعالیت شته انگور، در صورت استقرار آفت در ریشهها، روش بیولوژیک یا سم شته درخت تقریباً غیرممکن میشود. بنابراین، پیشگیری از ورود آلودگی به باغ انگور مهمترین اقدام در کنترل این شته است.
روشهای کشاورزی ارگانیک در کنترل شتههای درختان میوه
در کشاورزی ارگانیک، استفاده از روشهای طبیعی برای کنترل آفات بهویژه شتهها، حفظ سلامت محیط و محصولات بسیار مهم است. همچنین در این روش، از سم شته درخت به صورت ارگانیک و طبیعی استفاده میشود. در ادامه به چند روش موثر و رایج اشاره میکنیم:
| روش کنترل طبیعی | توضیح |
| دشمنان طبیعی شتهها | کفشدوزک، زنبور پارازیتوئید و سایر شکارچیان طبیعی |
| صابونها و روغنهای گیاهی | کاربرد صابون حشرهکش طبیعی، چریش |
| کاشت گیاهان دافع مقاوم | سیر، پیاز و گیاهان معطر برای دفع شته |
| آبیاری و تغذیه مناسب | حفظ شرایط خاک و گیاه برای افزایش مقاومت درختان به آفات |
| اسپری عصارههای گیاهی | سیر، فلفل تند و تنباکو برای دفع شتهها |
همزیستی مورچه ها و شته ها
یکی از عواملی که باعث افزایش جمعیت و گسترش شتهها در باغها میشود، رابطه همزیستی شته با مورچه است.
مورچهها از عسلک (شیره شیرین تولید شده توسط شته) تغذیه میکنند و در ازای آن، از شتهها در برابر شکارچیان طبیعی مانند: کفشدوزکها و بالتوریها محافظت میکنند.

در واقع، مورچهها مانند نگهبانان عمل کرده و با دور نگه داشتن دشمنان طبیعی، شرایط را برای رشد و تکثیر سریعتر شتهها فراهم میسازند. این همکاری دو طرفه باعث میشود که کنترل بیولوژیکی شتهها سختتر شده و نیاز به مدیریت دقیقتری داشته باشد.
برای کنترل مؤثر شتهها علاوه بر استفاده سم شته درخت، باید به حضور مورچهها نیز توجه داشت و در صورت لزوم، اقداماتی برای کاهش فعالیت آنها در اطراف درختان انجام داد.
فروشگاه اینترنتی مزرعه دانش، بزرگترین و معتبرترین فروشگاه محصولات کشاورزی، تمامی محصولات از جمله سم شته درخت را با تنوع فراوان همراه با مشاوره تخصصی پیش از خرید ارائه میدهد.






3 پاسخ
سلام ضمن تبریک سال نو ۱۴۰۵ توضیحات در مورد مبارزه با شته خوب وای کافی نبود فقط به کلیات اکتفا شده، موفق باشید
سلام، ممنون
برای اطلاعات بیشتر درباره انواع شته و بهترین سم برای کشتن شته
مقاله زیر را بخوانید؛ کافی است روی لینک زیر کلیک کنید
https://daneshfarm.com/blog/best-insecticide-to-kill-aphids/
ممنون از شما که بهترین توصیه ها و راهکارهای خوبی را به اشتراک گذاشتین