پروانه مینوز، گروهی از آفت درختان میوه، صیفیجات، سبزیجات، گیاهان زینتی و محصولات گلخانهای هستند که لارو آنها پس از خروج از تخم، وارد بافت برگ شده و با تغذیه در میان لایههای برگ، دالانها یا تونلهای باریکی ایجاد میکنند.
پروانههای مینوز شامل گونههای مختلفی هستند که هر کدام به گیاهان میزبان خاصی حمله میکنند. اگرچه نحوه خسارت این آفات شباهت زیادی به یکدیگر دارد، اما از نظر گیاه میزبان، شدت خسارت و روشهای مدیریت تفاوتهایی دارند. در این راهنما انواع پروانه مینوز، علائم و بهترین سم برای پروانه مینوز را معرفی خواهیم کرد.
علائم آلودگی پروانه مینوز، با توجه به نوع به آفت و گیاه میزبان میتواند متفاوت باشد، اما بیشتر آنها نشانههای مشترکی از خود بر جای میگذارند.
مهمترین علائم آلودگی به مینوز:
لازم به ذکر است که در برخی گونههای مینوز علاوه بر برگها، اندامهایی مانند: ساقه، جوانه، گل یا میوه مورد حمله قرار گرفته و خسارت گستردهتری را ایجاد میشود.
چنانچه جمعیت شبپره مینوز افزایشیافته و کنترل آن با روشهای غیرشیمیایی امکانپذیر نباشد، استفاده از سموم شیمیایی مناسبترین گزینه برای مهار سریع این آفت خواهد بود. توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف سم شب پره مینوز، بهصورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود توصیه میکنیم برای انتخاب سم، تعیین مقدار دقیق مصرف و مشخصکردن زمان مناسب سمپاشی، حتماً با گیاهپزشکان مزرعه دانش مشورت کنید تا از بروز خسارتهای احتمالی جلوگیری شود و محصولی سالمتر داشته باشید.
مدیریت این آفت بر پایه مدیریت تلفیقی آفات (IPM) انجام میشود و مهمترین آنها عبارتاند از:
Integrated pest management (IPM) is an agricultural method of controlling pest populations and aims not to eradicate pests altogether but to control them to manageable levels._ CABI BioProtection Portal
پروانههای مینوز گروه متنوعی از آفات هستند که هر یک به گیاهان میزبان خاصی حمله میکنند. اگرچه نحوه خسارت این آفات مشابه است؛ اما گونههای مختلف مینوز از نظر گیاه میزبان، شدت خسارت و روش مدیریت با یکدیگر تفاوت دارند. مهمترین انواع پروانه مینوز عبارتاند از:
آفت | مهمترین علائم |
مینوز مرکبات | دالانهای مارپیچی نقرهای روی برگهای جوان، وجود یک خط تیره باریک از فضولات لارو، پیچخوردگی و جمعشدن برگ |
مینوز گوجه فرنگی | دالان در برگ، سوراخ و خسارت روی میوه، آسیب به ساقه و گل |
مینوز برگ سبزیجات | دالانهای باریک و سفید روی برگ سبزیجات |
پروانه مینوز مارپیچی برگ | دالانهای مارپیچی نامنظم و متعدد روی برگ |
پروانه مینوز مرکبات با نام علمی Phyllocnistis citrella، یکی از مهمترین آفات و بیماری های مرکبات است که بهویژه به برگهای جوان و تازهروییده حمله میکند.
خسارت اصلی پروانه مینوز مرکبات، توسط لارو آن انجام میگیرد. بهگونهای که با تغذیه در میان لایههای برگ، دالانهای مارپیچی و نقرهای رنگ ایجاد میکند. وجود یک خط تیره باریک از فضولات لارو در داخل این دالانها یکی از مهمترین علائم خسارت در مرکبات است. با ادامه فعالیت آفت، برگها پیچخورده، بدشکل شده و رشد طبیعی آنها مختل میشود.
As it feeds and develops, the larva leaves a frass (feces) trail, observed as a thin dark line, inside the meandering serpentine mine just under the surface of the leaf_ ipm
پروانه مینوز گوجه فرنگی با نام علمی Tuta absoluta، یکی از مخربترین آفات گوجه فرنگی در جهان است. خسارت اصلی توتا ابسولوتا نیز توسط لارو با ایجاد دالانهای نامنظم از برگ، ساقه، گل و میوه ایجاد میشود. برخلاف سایر پروانه مینوز، بید گوجه فرنگی علاوه بر آسیب به برگها، به داخل میوه نیز نفوذ کرده و راه را برای ورود بیماری های گوجه فرنگی هموار میکند.
مینوز برگ سبزیجات با نام علمی Liriomyza sativae ، به طیف گستردهای از گیاهان زراعی و صیفیجات مانند: خیار، لوبیا، کاهو و بادمجان حمله میکند. حشره بالغ این آفت با ایجاد سوراخهای بسیار ریز در سطح برگ، از شیره گیاهی تغذیه کرده و شرایط را برای تخمگذاری فراهم میسازد. دالانهای ایجاد شده توسط پشه مینوز سبزیجات، بهتدریج گسترشیافته و باعث کاهش سطح فتوسنتز و تضعیف عمومی گیاه میشوند.
مینوز مارپیچی با نام علمی Liriomyza trifolii ، در بسیاری از گیاهان زراعی، گلخانهای و زینتی مشاهده میشود و خسارت آن بهصورت دالانهای سفید و مارپیچی روی برگها نمایان است.
پروانههای مینوز چهار مرحله اصلی زندگی شامل تخم، لارو، شفیره و حشره بالغ را پشت سر میگذارند.
مدتزمان تکمیل چرخه زندگی مینوزها تحتتأثیر عواملی مانند: دما، رطوبت، گونه آفت و نوع گیاه میزبان قرار دارد. در شرایط مناسب، بسیاری از گونههای مینوز میتوانند در طول یک فصل چندین نسل تولید کنند.
پروانه مینوز و مگس مینوز هر دو با ایجاد دالان در بافت برگ خسارت وارد میکنند و به همین دلیل اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند. این دو آفت از نظر حشرهشناسی، شکل حشره بالغ و نوع خسارت تفاوتهایی دارند.
ویژگی | پروانه مینوز | مگس مینوز |
راسته حشره | بالپولکداران (Lepidoptera) | دوبالان (Diptera) |
شکل حشره بالغ | پروانهای کوچک با بالهای پوشیده از پولک | مگسی کوچک شبیه پشه |
نمونههای معروف | مینوز مرکبات، توتا ابسولوتا | مینوز سبزیجات، مارپیچی برگ |
محل اصلی خسارت | برگ، ساقه، گل و گاهی میوه | عمدتاً برگ |
نوع خسارت | ایجاد دالان در بافت گیاه و گاهی نفوذ به میوه | ایجاد دالان در بافت برگ |
میزبانها | مرکبات، گوجهفرنگی | سبزیجات، صیفیجات و گیاهان زینتی |
شدت خسارت | در برخی گونهها بسیار شدید و اقتصادی | معمولاً محدود به برگها |
روش تشخیص | مشاهده پروانه بالغ یا خسارت روی برگ و میوه | مشاهده مگس بالغ و دالانهای برگ |
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
پارامونت، آوانت اکسترا، آکتارا، استامی پراید، کنفیدور، مچ، پروکلیم فیت
مینوز به گروهی از آفات گفته میشود که لارو آنها داخل بافت برگ یا گیاه تغذیه کرده و دالان یا تونل ایجاد میکند.
پروانه مینوز حشرهای بسیار کوچک با بالهای باریک و روشن (معمولاً نقرهای یا خاکستری) است که در حالت بالغ شب فعال یا کمتحرک است.
توتا ابسولوتا، مینوز مرکبات، سبزیجات و مارپیچی
ایجاد دالانهای مارپیچی یا نامنظم روی برگ، پیچخوردگی برگ، کاهش رشد گیاه و در موارد شدید زردی و خشک شدن برگها از مهمترین علائم هستند.
درمان این آفت بهصورت تلفیقی انجام میشود؛ شامل حذف برگهای آلوده، استفاده از تلههای فرمونی، کنترل بیولوژیک و در صورت نیاز مصرف سموم مناسب.
پارامونت، آوانت اکسترا، آکتارا، استامی پراید، کنفیدور، مچ، پروکلیم فیت
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
2 پاسخ
سلام مطلب مفید و کاربردی بود. متشکرم.
سلام
خواهش میکنم
از به اشتراک گذاشتن حسن نظرتون سپاسگزارم