آفات و بیماری های کلم یکی از مهمترین عوامل کاهش عملکرد و افت کیفیت این محصول در مزارع و کشتهای گلخانهای هستند. شناسایی بهموقع آفات و بیماریها، آگاهی از علائم اولیه و اجرای روشهای پیشگیری، نقش کلیدی در حفظ سلامت بوتهها و افزایش میزان تناژ برداشت دارد.
در این راهنما، مهمترین آفات و بیماری های انواع کلم را به همراه روشهای پیشگیری و بهترین سموم معرفی میکنیم. برای جلوگیری از بروز خسارت جدی در مزرعه خود، مطالعه این مقاله را از دست ندهید!
بید کلم یا شب پره پشت الماسی، یکی از مهمترین آفات کلم و سایر گیاهان خانواده شببویان است که خسارت اصلی آن توسط لاروها ایجاد میشود. لاروها با تغذیه از بافت برگ، رشد طبیعی بوته را مختل کرده و در مراحل اولیه رشد میتوانند باعث از بین رفتن کامل بوته شوند. علائم خسارت شب پره الماسی (patella xylostella) عبارتند از:
اجرای مجموعهای از اقدامات زراعی، مدیریتی و بیولوژیک میتواند بهطور مؤثر از افزایش جمعیت شبپره پشت الماسی جلوگیری کرده و خطر بروز خسارتهای شدید در مزارع کلم را به حداقل برساند.
توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف سموم زیر به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود.
توصیه میکنیم برای انتخاب حشره کش مناسب، تعیین مقدار دقیق مصرف و مشخص کردن زمان مناسب سمپاشی، حتماً با گیاهپزشکان مزرعه دانش مشورت کنید تا از بروز خسارتهای احتمالی جلوگیری شود و محصولی سالمتر داشته باشید.
سفیده کوچک کلم (pieris rapae) از شایعترین آفات و بیماری های کلم است که لارو آن باعث اصلی خسارت میشود. حشرات داخل گل کلم با تغذیه از برگها و در آلودگیهای شدیدتر با نفوذ به مغز کلم، موجب کاهش رشد، افت کیفیت و در نهایت کاهش بازارپسندی محصول میشوند. علائم خسارت سفیده کوچک کلم عبارتند از:
بهکارگیری مجموعهای از اقدامات مدیریتی و بیولوژیک میتواند نقش مؤثری در کاهش جمعیت آفات و بیماری های کلم دارد:
شته مومی کلم (Brevicoryne brassicae) از آفات شایع کلم است که با مکیدن شیره گیاهی، باعث تضعیف بوتهها و اختلال در رشد طبیعی آنها میشود. افزایش جمعیت این آفت بهویژه در مراحل اولیه رشد، میتواند خسارت قابلتوجهی به بوتههای جوان وارد کند. پیشنهاد میکنیم برای جزئیات بیشتر، مقاله شته مومی کلم را نیز جداگانه مطالعه کنید. علائم خسارت این آفات و بیماری های کلم عبارتند از:
اجرای اقدامات زیر میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از افزایش جمعیت شته کلم و کنترل خسارت آن در مزارع داشته باشد. همچنین برای آشنایی کاملتر با انواع شتهها و روشهای مدیریت آنها، میتوانید مقاله اختصاصی مربوط به بهترین سم برای کشتن شته را بهصورت جداگانه مطالعه کنید.
سفیده بزرگ کلم (pieris brassicae) از آفات مهم کلم است که خسارت آن عمدتاً توسط لاروها ایجاد میشود. لاروها معمولاً بهصورت دستهجمعی از برگها تغذیه کرده و در مدت کوتاهی میتوانند سطح وسیعی از برگها را تخریب کنند. علائم سفیده بزرگ کلم عبارتند از:
با اجرای روشهای مدیریتی و بیولوژیک میتوانید نقش مؤثری در کاهش جمعیت سفیده بزرگ کلم داشته باشید. همچنین از وارد شدن خسارت گسترده به بوتهها جلوگیری کنید
ریشهگرزی کلم (plasmodiopha brassicae) یک بیماری مهم خاکزاد است که باعث اختلال در رشد ریشه و جذب آب و عناصر غذایی میشود. این بیماری در خاکهای آلوده ماندگاری بالایی دارد و در صورت عدم مدیریت صحیح، میتواند خسارت شدیدی به مزارع کلم وارد کند. نشانه های گل کلم خراب عبارتند از:
مدیریت این آفات و بیماری های کلم، به دلیل توانایی ماندن طولانی مدت در خاک؛ نیاز به برنامه ریزی بلند مدت دارد. توجه داشته باشید که در صورت عدم کنترل ریشه گرزی کلم، خسارت شدیدی به مزرعه وارد میکند.
ساق سیاه کلم (leptosphaeria maculans) یک بیماری قارچی است که معمولاً گیاهان جوان را هدف قرار میدهد. عامل این بیماری با ایجاد لکهها و زخم روی ساقه، جریان شیره گیاهی را مختل کرده و باعث پژمردگی و خشک شدن بخشهای آلوده میشود. این بیماری میتواند رشد و استقرار بوتهها را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد. نشانه های گل کلم خراب عبارتند از:
اولین قدم برای کاهش خطر آلودگی به آفات و بیماری های کلم، ضدعفونی خاک خزانه قبل از کاشت است. همچنین رعایت اصول بهداشت مانند: پاکسازی بقایای گیاهی، شستشوی ابزار و جلوگیری از ورود گیاهان آلوده به مزرعه، به پیشگیری از گسترش آلودگی کمک میکند. سایر روشهای پیشگیری از این آفات و بیماری کلم شامل موارد زیر میشود:
استفاده از قارچکشها علیه این آفات و بیماری های کلم اغلب تأثیر کمی دارد، بنابراین تمرکز اصلی بر پیشگیری و کنترل مدیریتی بیماری توصیه میشود تا از بروز خسارتهای جدی در مزارع کلم جلوگیری شود.
پوسیدگی اسکلروتینایی (sclerotinia sclerotiorum) کلم یک بیماری قارچی است که باعث تخریب برگها و دمبرگها میشود. این بیماری با ایجاد لکههای آبسوختگی، نرم شدن بافتهای گیاه و تشکیل قارچ پنبهای رنگ همراه با سختینههای سیاه، خسارت قابل توجهی به محصول وارد میکند. علائم بیماری پوسیدگی اسکلروتینایی کلم عبارتند از:
یخ آب زمستانه به کاهش جمعیت قارچهای عامل پوسیدگی اسکلروتینایی در خاک کمک میکند. با نفوذ آب سرد به خاک در فصل زمستان، شرایط زندگی قارچهای بیماریزا محدود شده و فشار بیماری در فصل رشد کاهش مییابد. همچنین رعایت موارد زیر در کنترل بیماری پوسیدگی اسکلروتینایی برای انواع کلم تأثیرگذار است:
نماتد مولد غده (meloidogyne javanica) از عوامل خسارتزای خاکزی است که با حمله به ریشه گیاه، باعث اختلال در رشد و تغذیه طبیعی آن میشود. آلودگی شدید به این نماتد میتواند به ضعف عمومی گیاه و کاهش عملکرد منجر شود. نشانه های گل کلم خراب عبارتند از:
بهترین اقدام برای کاهش تدریجی جمعیت و قطع آفات و بیماری های کلم، رعایت تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان است. آیش دادن مزارع آلوده میتواند به کاهش تراکم نماتد در خاک کمک کند و شرایط را برای کشت مجدد فراهم سازد. همچنین حذف و از بین بردن بقایای آلوده گیاهان پس از برداشت نقش مهمی در جلوگیری از باقی ماندن و گسترش نماتد در مزرعه دارد.
پوسیدگی سیاه باکتریایی (xanthomonas campestris) یکی از بیماریهای باکتریایی مهم کلم است که معمولاً از طریق بذر، نشاء آلوده یا شرایط رطوبتی بالا گسترش مییابد و میتواند خسارت شدیدی به بوتهها وارد کند. علائم این آفات و بیماری های کلم عبارتد از:
برای کنترل و پیشگیری پوسیدگی سیاه باکتریایی میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
سفیدک داخلی (downy mildew) یکی از بیماریهای مهم قارچی کلم است که در شرایط رطوبت بالا و تهویه نامناسب بهسرعت گسترش مییابد و میتواند بخش زیادی از بوته را درگیر کند. پیشنهاد میکنیم برای جزئیات بیشتر مقاله سفیدک داخلی را نیز جداگانه مطالعه کنید. علائم سفیدک داخلی کلم عبارتند از:
رطوبت طولانی یکی از عواملی است که باعث گسترش سفیدک داخلی کلم میشود؛ بنابراین استفاده از آیباری قطرهای و پرهیز از آبیاری شبانه بهترین روش برای کاهش رطوبت و جلوگیری از توسعه بیماری میباشد. همچنین کاشت ارقام مقاوم، استفاده از بذرهای سالم و حذف علفهای هرز اطراف مزرعه به کاهش منابع آلودگی و محدود شدن گسترش بیماری کمک میکند. سایر روشهای کنترل کپک کلم سفید شامل موارد زیر میشود:
توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف قارچکشها به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود. توصیه میکنیم برای انتخاب سم، تعیین مقدار دقیق مصرف و مشخص کردن زمان مناسب سمپاشی، حتماً با گیاهپزشکان مزرعه دانش مشورت کنید تا از بروز خسارتهای احتمالی جلوگیری شود و محصولی سالمتر داشته باشید. در صورت نیاز به کنترل شیمیایی، میتوان از سموم حاوی ترکیبات مسی و سایر قارچکشهای توصیهشده زیر برای درمان آفات و یماری های کلم استفاده کرد.
نقاط سیاه یا لکه فلفلی (pepper spot) یکی از مشکلات فیزیولوژیک کلم است که معمولاً ناشی از عدم تعادل تغذیهای گیاه ایجاد میشود و با بیماری یا آفت ارتباط مستقیم ندارد. پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات بیشتر در مورد عناصر ضروری گیاه، مقاله کمبود عناصر در گیاهان را نیز جداگانه مطالعه کنید. علائم خسارت لکه فلفلی عبارتند از:
مصرف متعادل کودها، بهویژه کودهای ازته، همراه با استفاده از کودهای حاوی کلسیم و پتاس، میتواند از بروز این بیماری جلوگیری کند. همچنین، انتخاب و کاشت ارقام مقاوم نقش مؤثری در کاهش شیوع لکههای سیاه دارد.
برای رفع سیاه شدن کلم سفید، نیاز به استفاده از قارچکش یا سموم شیمیایی ندارد و با اصلاح تغذیه گیاه، علائم به مرور کاهش مییابد. پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات بیشتر و جلوگیری از بروز اختلال، مقاله برنامه تغذیه کلم را به صورت جداگانه مطالعه کنید.
سوختگی گلگاه (blossom end-rot) یکی از مشکلات فیزیولوژیک کلم است و با آفات و بیماری های کلم اشتباه گرفته میشود. توجه داشته باشید که این اختلال ناشی از کمبود عناصر غذایی یا مدیریت نادرست کوددهی و آبیاری ایجاد میشود. نشانه های گل کلم خراب عبارتند از:
برای پیشگیری از سوختگی گلگاه، رعایت تغذیه و آبیاری مناسب اهمیت زیادی دارد. خودداری از مصرف بیش از حد کودهای نیتروژنه یا ازته، استفاده متعادل از کودهای حاوی کلسیم و پتاس و اجرای آبیاری منظم به کاهش بروز این مشکل کمک میکند. همچنین انتخاب و کشت ارقام مقاوم میتواند تحمل گیاه در برابر تنشهای تغذیهای و محیطی را افزایش دهد و از ایجاد علائم سوختگی جلوگیری کند.
سوختگی گلگاه نیاز به استفاده از سموم ندارد و با اصلاح تغذیه و مدیریت آب، علائم بهتدریج برطرف میشود.
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
بنفش شدن به دلیل استرس سرما یا کمبود فسفر در گیاه رخ میدهد و جزو آفات و بیماری های کلم نیست.
تغییر رنگ گلچهها به قهوهای یا سیاه، بوی نامطبوع و بافت نرم از علائم فساد است.
کمبود فسفر یا مواجهه با سرما باعث تغییر رنگ گلها به بنفش میشود.
سفیده کوچک و بزرگ، بید کلم و شتهها از مهمترین آفات کلم قرمز هستند.
قارچها مانند پوسیدگی اسکلروتینایی و سفیدک داخلی میتوانند کلم قرمز را آلوده کنند.
سفیدک داخلی و پوسیدگیهای قارچی باعث تشکیل لکههای سفید یا قهوهای روی برگها میشوند.
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
