According to the Royal Horticultural Society (RHS), frost-damaged plants often show blackened or scorched leaves, soft stems, and collapsed growth shortly after exposure to cold
کودهای حاوی آمینواسیدها در دوره تغییر ناگهانی دما به حفظ سلامت سلولهای گیاه و افزایش مقاومت آن کمک میکنند.
استفاده از کودهای فروت ست بعد از برداشت میوهها و در پایان زمستان هنگام جوانهزنی، باعث افزایش مقاومت گیاهان به سرمای بهاره میشود. همچنین عنصر فسفر با تقویت بافتها، استحکام گیاه و توان آن در مقابله با سرما را افزایش میدهد.
سرمازدگی گیاهان بسته به زمان وقوع و شدت کاهش دما، معمولاً در دو دورهی سال یعنی زمستان و بهار رخ میدهد. هر یک از این نوع سرمازدگیها شرایط، علائم و میزان خسارت متفاوتی دارند.
سرمازدگی زمستانه زمانی رخ میدهد که در ماههای سرد سال، دما برای مدتی طولانی یا بهصورت ناگهانی به زیر صفر درجه سانتیگراد (و گاهی تا ۱۰- درجه یا کمتر) کاهش پیدا کند. در این شرایط، بافتهای چوبی، ریشهها و تنه گیاهان دچار یخزدگی میشوند. انجماد آب درون سلولها باعث ترک خوردن بافتها، خشک شدن شاخهها و در نهایت از بین رفتن بخشهایی از گیاه میشود. گیاهان چندساله، درختان میوه جوان و گونههای حساس به سرما بیش از سایر گیاهان در معرض این نوع آسیب قرار دارند.
سرمازدگی بهاره معمولاً بعد از پایان زمستان و در زمان جوانهزنی، گلدهی یا تشکیل میوههای اولیه رخ میدهد. در این دوره، گیاهان به دلیل رشد فعال و بافتهای نرم و پرآب، به کاهش ناگهانی دما بسیار حساس هستند.
در دماهای حدود ۲- تا ۳- درجه سانتیگراد، شکوفهها و جوانههای نورسته آسیب میبینند و اگر دما به حدود ۵- درجه زیر صفر برسد، میوههای تازه تشکیلشده نیز دچار خسارت میشوند. به همین دلیل، سرمازدگی بهاره معمولاً خطرناکتر از سرمازدگی زمستانه است و مستقیماً میتواند باردهی گیاه در همان سال را کاهش دهد.
بسیاری از افراد سرمازدگی و یخ زدگی را با یکدیگر اشتباه میگیرند؛ در حالی که این دو تفاوتهای مهمی با هم دارند. در سرمازدگی، تنها سطح گیاه سرد میشود و معمولاً آسیب به برگها و بخشهای بیرونی محدود است. اما در یخزدگی، دمای هوا آنقدر پایین میآید که آب درون بافتهای گیاه منجمد شده و باعث آسیب شدید یا حتی خشک شدن کامل گیاه میگردد. تفاوتهای آنها در جدول زیر خلاصه میشود:
ویژگی | سرمازدگی | یخزدگی |
تعریف | سرد شدن سطح برگ یا خاک و تشکیل بلورهای یخ روی آنها | کاهش شدید دما و یخزدن آب درون بافتهای گیاه |
دما | معمولاً کمی کمتر از صفر درجه سانتیگراد | دمای زیر صفر |
شدت آسیب | آسیب به برگها و بخشهای بیرونی گیاه | تخریب بافتهای داخلی و احتمال خشک شدن کامل گیاه. |
شرایط وقوع | در شبهای صاف و بدون ابر | هنگام نفوذ توده هوای بسیار سرد |
Frost forms when plant surfaces cool below freezing even if air temperature is slightly above 32°F, while a freeze occurs when both air and plant tissues drop below freezing, causing internal ice formation.— Iowa State University Extension
پیش از احداث باغ یا کاشت گیاهان، شناخت شرایط اقلیمی منطقه و انتخاب گونههای مقاوم به سرما بسیار اهمیت دارد. در مناطقی که احتمال کاهش ناگهانی دما وجود دارد، رعایت نکات زیر به جلوگیری از خسارتهای ناشی از سرمازدگی در گیاهان کمک میکند:
در شبهایی که دمای هوا به سرعت کاهش مییابد، اقدامات اضطراری زیر میتواند تا حد زیادی از یخزدگی گیاه جلوگیری کند:
پس از بروز سرمازدگی گیاهان، پیشنهاد میکنیم وضعیت درختان و گیاهان را بررسی کنید. اگر بخشی از گیاه آسیب دیده باشد، میتوان با روشهای زیر به ترمیم و احیای آن کمک کرد:
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
سرمازدگی زمانی رخ میدهد که دمای هوا به حدی کاهش یابد که آب درون یا سطح سلولهای گیاه یخ بزند و به بافتهای گیاهی آسیب برساند.
برگها چروکیده و قهوهای میشوند، جوانهها از بین میروند و رشد گیاه متوقف میشود. در موارد شدید، ساقهها و شاخهها خشک میشوند.
با پوشاندن گیاهان، آبیاری مناسب، استفاده از بادشکن، اجتناب از هرس در هوای سرد و تقویت تغذیهای، میتوان از سرمازدگی جلوگیری کرد.
در فصل سرد باید از کودهای پتاس بالا، جلبک دریایی و آمینواسیدها استفاده شود و از مصرف کودهای ازته خودداری گردد تا مقاومت گیاه در برابر سرما افزایش یابد.
وقتی گیاهان در معرض هوای سرد یا جریان باد مستقیم از پنجره قرار میگیرند، برگها دچار لکه، زردی و ریزش میشوند. باید آنها را از منبع سرما دور و دمای محیط را ثابت نگه داشت.
برای محافظت از صیفیجات مانند: گوجه و خیار، استفاده از تونل پلاستیکی، پوشش مالچ، آبیاری سبک قبل از شبهای سرد و مصرف کود پتاس بالا مؤثر است.
سرمازدگی باعث کاهش رشد، افت عملکرد، ریزش گل و میوه و در موارد شدید، خشک شدن کامل گیاه میشود.
تنها با ارسال عکس از گیاه آسیب دیده خود، میتوانید با گیاهپزشکان ما، رایگان مشاوره تخصصی داشته باشید.
