مگس میوه انبه با نام علمی Bactrocera dorsalis (Oriental fruit fly) ، یکی از مهمترین آفات محصولات گرمسیری و نیمه گرمسیری است که آسیب جدی به میوه انبه وارد میکند. این آفت با تخمگذاری درون بافت میوه، باعث پوسیدگی داخلی، نرم شدن و در نهایت ریزش یا غیرقابل مصرف شدن میوه میشود. مگس میوه انبه در استانهای هرمزگان، سیستان بلوچستان و جنوب کرمان قابل مشاهده است. در برخی مناطق، گونه Bactrocera zonata(مگس میوه هلو) نیز به انبه حمله کرده و خسارت مشابهی ایجاد میکند و در بعضی منابع، به عنوان مگس میوه انبه نیز شناخته میشود.
مگس میوه انبه بهدلیل سرعت بالای تکثیر و توانایی حمله به میوههای در حال رسیدن، میتواند خسارت اقتصادی قابل توجهی در باغهای انبه ایجاد کند. در ادامه این مقاله، بهصورت کامل با علائم خسارت، روشهای پیشگیری و بهترین سموم مؤثر برای کنترل مگس میوه انبه آشنا میشوید تا بتوانید این آفت را بهموقع و اصولی مدیریت کنید.
علائم خسارت مگس میوه انبه
چرخه زندگی مگس میوه انبه شامل چهار مرحله اصلی: تخم، لارو، شفیره و حشره بالغ است. بیشترین خسارت در مرحله لارو است که با تغذیه از داخل میوه، باعث پوسیدگی و نابودی آن میشود. سرعت تکثیر این آفت در شرایط گرم و مرطوب بسیار بالاست و همین موضوع کنترل آن را دشوار میکند.
مرحله | محل فعالیت | زمان فعال بودن | میزان خسارت | علائم |
تخم | داخل پوست میوه | همزمان با رسیدن میوه در فصل گرم | خسارت مستقیم ندارد | معمولاً قابل مشاهده نیست |
| لارو | داخل گوشت میوه | فصل رشد و رسیدن میوه (بهار تا تابستان) | بسیار بالا (مرحله خسارتزا) | نرم شدن میوه، پوسیدگی، ریزش |
شفیره | خاک اطراف درخت | بعد از افتادن میوه آلوده | غیرمستقیم | کاهش آلودگی در سطح باغ |
| حشره بالغ | روی گیاه و میوهها | کل فصل گرم | تخمگذاری و گسترش آفت | لکههای سوراخمانند روی میوه |
علائم خسارت مگس میوه انبه:
- وجود سوراخهای ریز روی پوست میوه (محل تخمگذاری حشره)
- ترشح شیره یا صمغ از سطح میوه (در محل ورود لارو)
- نرم شدن غیرطبیعی بخشی از میوه
- تغییر رنگ لکهای یا قهوهای شدن پوست میوه در اطراف محل آلودگی
- پوسیدگی داخلی میوه و لهیدگی بافت گوشت
- ریزش زودهنگام میوه از درخت
- وجود لاروهای سفیدرنگ در داخل میوه هنگام برش دادن آن

بهترین سم برای مگس میوه انبه
مگس میوه انبه در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری، بهویژه در شرایطی که دما بالا و رطوبت محیط مناسب باشد، بیشترین فعالیت و تکثیر را دارد. معمولاً با شروع رسیدن میوههای انبه، جمعیت این آفت افزایش مییابد. اوج فعالیت مگس میوه انبه اغلب در فصلهای گرم سال، از بهار تا اواخر تابستان (بسته به شرایط اقلیمی هر منطقه) مشاهده میشود. محلولپاشی این ترکیبات، باعث مرگ هر دو جنس نر و ماده میشود.
سم برای درخت انبه:
- مالاتیون :2 لیتر در هزار لیتر آب
- دیپترکس: 1 کیلوگرم در هزار لیتر آب
- پارامونت: 250 سیسی در هزار
- ترکیب پروتئین هیدرولیزات یا ردیم به میزان 1.5 تا 2 لیتر در 100 لیتر آب و مالاتیون به میزان 3 لیتر در هزار لیتر آب به صورت سمپاشی تنه و سایه انداز درختان
راه های مبارزه با مگس میوه انبه
یکی از اصولیترین روشهای کنترل مگس میوه انبه، استفاده از روشهای پایش و مدیریت غیرشیمیایی است. این روشها به کنترل و کاهش جمعیت آفت کمک کرده و نیاز به مصرف سموم شیمیایی را به حداقل میرساند.
- استفاده از تله فرمونی متیلاورژینول (جلبکننده نرها) به میزان حدود 2 تا 4 تله در هکتار
- استفاده از تله مکفیل یا تلههای پروتئینی با جلبکنندههایی مانند: پروتئین هیدرولیزات برای جذب هر دو جنس نر و ماده
- نصب تلهها در ارتفاع حدود 5 تا 2 متری از سطح زمین و در بخش جنوبی یا سایهانداز درخت
- انجام شخم سطحی زیر درختان در فصل زمستان (عمق 15 تا 20 سانتیمتر) برای از بین بردن شفیرهها
- برداشت بهموقع و زودهنگام میوهها و جلوگیری از ماندن طولانی در باغ
- عدم نگهداری میوه در باغ، بهخصوص در مناطق آلوده
- جمعآوری روزانه میوههای ریختهشده و معدومسازی آنها (دفن در عمق مناسب یا روشهای ایمن دیگر)
- استفاده از فرمون جنسی متیلاورژینول در تعداد حدود 20 تا 30 تله در هکتار
- نصب تلهها در بخش جنوبی درخت و در ارتفاع حدود 5 تا 2 متر
- استفاده از تلههای سطلی، بطری یا مکفیل همراه با جلبکننده
- ترکیب جلبکننده با مواد کشنده مانند مالاتیون یا محلولهای مناسب در داخل تلهها
- شارژ مجدد تلهها هر 2 تا 3 هفته برای حفظ کارایی
Monitoring and management of fruit flies in mango orchards relies heavily on trapping systems such as methyl eugenol-based traps for male attraction and protein bait traps that attract both male and female flies, combined with orchard sanitation and cultural control practices.
Plantwise Knowledge Bank—
بهترین زمان مبارزه با مگس انبه
انتخاب زمان مناسب مبارزه در از بین بردن مگس میوه انبه، بسیار تاثیر گذار است. با توجه به اینکه لاروهای این مگس میوه در داخل میوه رشد میکنند، پس از مشاهده علائم خسارت، کنترل آن دشوارتر خواهد بود.
بنابراین توصیه میشود پایش باغ و نصب تلههای جلبکننده پیش از رسیدن میوهها آغاز شود. عملیات کنترل و مدیریت آفت نیز باید همزمان با شروع رسیدن میوهها ادامه یافته و تا پایان فصل برداشت تداوم داشته باشد.

میزبان های مگس میوه انبه
مگس میوه انبه فقط به یک نوع میوه محدود نمیشود و طیف وسیعی از میوههای گرمسیری و نیمهگرمسیری را مورد حمله قرار میدهد. برای اطلاعات بیشتر پیشنهاد میکنیم مقاله آفات و بیماری های مرکبات را نیز مطالعه کنید.
مهمترین میزبان های مگس میوه انبه:
- انبه (اصلیترین میزبان)
- گواوا
- پاپایا
- مرکبات
- هلو و شلیل
- زردآلو
- انار





2 پاسخ
یک نوع مگس سبز رنگ روی گل سمرانبه دیده میشود باید چیکارکرد
سلام، برای هر گل و هر مرحله از رویش میزان استفاده از سم متفاوت است. برای اطلاع بیشتر
پیشنهاد میکنیم از با کارشناسان مزرعه دانش در تماس باشید.