مگس میوه مدیترانه ای با نام علمی Ceratitis capitata، یکی از مهمترین و خسارتزاترین آفات باغی با سازگاری بالا در شرایط آبوهوایی مختلف میباشد. این آفت به دلیل دامنه وسیع میزبان، در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری گسترشیافته است.
لارو مگس مدیترانه ای با تغذیه از گوشت میوه، علاوه بر نرمشدگی و پوسیدگی میوه، شرایط را برای بروز بیماریهای قارچی فراهم میکند. فعالیت مگس میوه مدیترانه ای از اواخر بهار با ظهور اولین حشرات بالغ آغاز میشود و باتوجهبه شرایط اقلیمی هر منطقه، تا اواخر پاییز ادامه خواهد داشت. لازم به ذکر است که در ماههای شهریور، مهر و آبان، بیشترین تراکم جمعیت این آفت در باغات مشاهده میشود.
این مگس میوه در مناطق گرم مانند: فارس و جیرفت میتواند تا ۱۲ نسل در سال و در مناطق معتدل و شمالی مانند: مازندران، ۴ تا ۵ نسل را تولید کند. در ادامه این مقاله، علائم خسارت، میزبانها، روشهای پیشگیری و بهترین سم برای مگس میوه مدیترانه ای را معرفی خواهیم کرد.
علائم خسارت مگس میوه مدیترانه ای
چرخه زندگی مگس مدیترانه ای شامل چهار مرحله: تخم، لارو، شفیره و حشره بالغ است. حشره ماده تخمهای خود را زیر پوست میوههای در حال رسیدن قرار میدهد. محل تخمگذاری حشره روی میوه، اولین نشانههای وجود مگس مدیترانه است. سپس لاروها از گوشت میوه تغذیه کرده و بیشترین خسارت را ایجاد میکند. لاروهای کامل برای شفیره شدن از میوه خارج شده و در خاک تبدیل به شفیره میشوند. در نهایت، حشرات بالغ از خاک خارج شده و با تخمگذاری مجدد، نسل بعدی آفت را به وجود میآورند. با پیشرفت آلودگی، کیفیت میوه بهسرعت کاهشیافته و در بسیاری از موارد، میوه قبل از برداشت دچار فساد یا ریزش میشود.
مرحله | محل فعالیت | میزان خسارت | علائم |
تخم | زیر پوست میوه | کم | سوراخ بسیار ریز محل تخمگذاری |
| لارو | داخل گوشت میوه | بسیار زیاد | پوسیدگی، نرمشدن و ریزش میوه |
شفیره | داخل خاک | ندارد | قابلمشاهده روی میوه نیست |
| حشره بالغ | روی درخت و میوه | غیرمستقیم | تخمگذاری و گسترش آلودگی |
چرخه زندگی مگس میوه مدیترانهای شباهت زیادی به مگس میوه انبه دارد. برای اطلاعات بیشتر درباره مراحل زندگی این آفت بهصورت کامل، پیشنهاد میکنیم مقاله آن را نیز مطالعه کنید.

مهمترین علائم آفت مگس میوه مدیترانه ای:
- سوراخهای ریز و نقطهای روی پوست میوه در محل تخمگذاری
- نرمشدن و لهیدگی بافت میوه
- تغییر رنگ و ایجاد لکههای قهوهای یا تیره روی پوست
- پوسیدگی داخلی میوه در اثر تغذیه لاروها
- ریزش زودهنگام میوههای آلوده
- مشاهده لاروهای سفیدرنگ در داخل میوه پس از برش
- ورود قارچها و باکتریهای عامل پوسیدگی از محل تخمگذاری و تشدید فساد میوه
بهترین سم برای مبارزه با مگس میوه مدیترانه ای
باتوجهبه فعالیت مگس مدیترانه ای از اواخر بهار تا اواخر پاییز، انتخاب سم مناسب و مصرف آن در زمان صحیح، نقش مهمی در کاهش جمعیت آفت و جلوگیری از خسارت به میوهها دارد. البته کنترل شیمیایی زمانی بیشترین اثربخشی را خواهد داشت که در کنار روشهایی مانند: پایش، تلهگذاری و رعایت بهداشت باغ انجام شود. انواع سم مگس مدیترانه ای با میزان مصرف آن در جدول زیر خلاصه شده است:
نام سم | میزان مصرف |
| افوریا | 300 در 1000 لیتر آب |
کاراته | 75 سی سی در هکتار |
| مالاتیون | 2 در 1000 لیتر آب |
مموری | 0.5 در 1000 لیتر آب |
| دیپترکس | 1 الی 2کیلوگرم در هکتار
|
پس از ورود لاروها به داخل میوه، اثربخشی سموم بهطور قابل توجهی کاهش مییابد. بنابراین بهترین زمان سمپاشی مگس مدیترانه ای، همزمان با مشاهده اولین مگسهای بالغ در تلهها و پیش از تخمگذاری روی میوهها است.
بهترین راه مبازه با مگس مدیترانه ای
کنترل مگس میوه مدیترانهای زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که روشهای مختلف بهصورت همزمان و در قالب مدیریت تلفیقی آفات (IPM) اجرا شوند. از آنجا که لاروها در داخل میوه تغذیه میکنند، سمپاشی پس از ورود آنها به میوه تأثیر محدودی دارد. به همین دلیل، پایش مستمر، تلهگذاری، رعایت بهداشت باغ و در صورت نیاز طعمهپاشی و کنترل شیمیایی، مؤثرترین راهکارهای مدیریت این آفت هستند.
- پایش و ردیابی آفت: استفاده از تلهها مانند: مکفیل، سراتراپ و جکسن همراه با جلبکنندههای غذایی مانند: پروتئین هیدرولیزات (ردیم)، یا قرص سراتینکس برای بررسی جمعیت آفت و تعیین زمان مناسب مبارزه
- شکار انبوه: نصب تعداد کافی تلههای جلبکننده برای کاهش جمعیت مگسهای بالغ و محدود کردن تخمگذاری
- کنترل زراعی: جمعآوری و معدومسازی میوههای آلوده، برداشت زودهنگام محصول در صورت امکان، شخم سطحی خاک برای ازبینبردن شفیرهها و جلوگیری از انتقال میوههای آلوده به سایر مناطق
- طعمه پاشی: استفاده از طعمههای حاوی جلبکننده غذایی به همراه حشره کش، موثرترین دستورالعمل کنترل مگس میوه مدیترانه ای است.
- کنترل بیولوژیک: استفاده از دشمنان طبیعی مانند: زنبورهای پارازیتوئید برای کاهش جمعیت آفت
- رهاسازی حشرات نر عقیم: روشی نوین که با جفتگیری نرهای عقیم با مادهها، از تولید نسل جدید جلوگیری میکند.
میزبان های مگس میوه مدیترانه ای
مگس میوه مدیترانهای آفتی چند میزبانه است و میتواند به ۲5۰ گونه گیاهی حمله کند. این آفت تخمهای خود را در زیر پوست میوههای در حال رسیدن قرار میدهد و لاروها با تغذیه از گوشت میوه، باعث پوسیدگی، کاهش کیفیت و ریزش زودهنگام میوه میشوند. مرکبات از اصلیترین میزبان این مگس میوه است؛ پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات بیشتر درباره سایر آفات و بیماری های مرکبات، مقاله آن را جداگانه مطالعه کنید.

مهمترین میزبانهای مگس میوه مدیترانه ای:
- مرکبات: پرتقال، نارنگی، لیمو و گریپفروت
- میوههای هستهدار: هلو، شلیل، زردآلو و آلو
- میوههای دانهدار: سیب، گلابی و بِه
- میوههای گرمسیری و نیمهگرمسیری: انبه، خرمالو، انجیر، گواوا، پاپایا و آووکادو
انار، گیلاس، انگور، گوجهفرنگی، فلفل دلمهای از جمله سایر میزبانهای این مگس میوه هستند. توجه داشته باشید که به دلیل دامنه میزبانی گسترده مگس مدیترانه ای، امکان ادامه فعالیت آن پس از برداشت یک محصول، روی سایر میزبانها نیز میباشد.
In total, the larvae feed on over 250 host plants. In addition to citrus fruits also peach, mango, walnut, apple or pear. The flies have are brightly coloured. NCCS






11 پاسخ
سلام. باکمال احترام دیدگاه اون دوست حامی جانوران خیلی زیبا ولی خیلی غیر واقعی هست بستگی به دیدگاه شخص دارد مثالش وقتی خداوند جواب لنترانی به موسی داد دیدگاه بزرگانی مثل حافظ و مولانا و سعدی را ببینید بخوانیدخیلی قابل تحمل و آموزنده مخصوصا اون دوست حامی جانداران.
درود بر شما
ممنون از نظرتون، بله دیدگاه هر کس به دنیا متفاوت است
سلام من الان خیاردارم نزدیک به یک هکتارهرکاری میکنم این پشه مدیرترانه ای ازبین نمیرن خیلی ازخیارمونیش میزنه دیگه قابل فروش یااستفاده نیست میخادبریزی بیرون کرمومیشن چ راهکاری داری ممنون میشم اگ راهنمایی کنی
درود بر شما
از پروتئین هیدرولیزات به همراه سمومی مثل دی کلرووس، دیمتوات و کاراته و افوریا میتوانید استفاده کنید.
پروتیین و سم مثلا افوریا یا مالاتیون رو
بصورت محلول پاشی استفاده گنیم یا مخلوط کنیم و بجای طعمه توی یه ظرف بذاریم …البالو و گیلاش و زردالو هام ک از بین رفت…برای شلیل و سیب بفرمایید
درود بر شما
محلول پاشی کنید و از تله سراتراپ نیز استفاده کنید.
«سلام بر حامیان جانداران»
سلام و عرض احترام و با آرزوی صلح جهانی 🕊️☮️
می دونید؟ اون واقعا زیباست، اون واقعا خارقالعاده است این موجود و چرخه شگفت انگیز زندگی او، بزار واقعت رو بگم، اصلا انگار من عاشقش شدم. کاش بشر از زاویه زیباتری به او مینگریست و در پی راه مسالمت آمیز تری برای زندگی در کنار این مخلوقات خارقالعاده میبود و حرمت زندگی را برای همه درک میکرد نه تنها برای خود، و نه تنها برای برای اینکه زیبا هستند بلکه برای اینکه آنها نیز زنده هستند و زندگی برای آنها نیز شیرین است، و این حیات حق همه است و حرمت دارد. آیا بشری که کره ماه را درنوردید حالا از زندگی مسالمت آمیز در کنار این موجودات عاجز مانده؟؟!! نخیر، بلکه او نخواسته در این مسیر پاک سعی کند، فکر نمیکنید نگاه بشر زیادی مادی هست!؟ پس، چشم ها را باید شست، جور دیگر باید دید. باید تغییر کنیم. نام آفت اصلا برازنده چنین مخلوقات زیبایی نیست. زندگی تنها آن چیزی نیست که ما با دید سطحی برای خود میبینیم. مقداری تفکر کنیم و زیباتر ببینیم.
…زندگی بعد درخت است به چشم حشره، زندگی تجربه شبپره در تاریکیست، زندگی حس غریبی است که یک مرغ مهاجر دارد…
برید سرچ کنید کاملشو خیلی زیباست،
روح سهراب سپهری شاد،
من نیز با او موافقم.
سلام
دیدگاه شما واقعی و بسیار زیباست
آفت به هر موجودی که در چرخه زندگی و غذایی موجودات غالب اختلال ایجاد کنه گفته میشه
بشر هم میتونه آفت طبیعت باشه
با دست بردن ما انسانها در طبیعت توازن همه چیز بر هم خورده و ما ناچار به مقابله با رقبای خود برای تامین نیازها و ادامه حیات هستیم
و چاره ای جز کنترل با روشهای مختلف نداریم
احسنت
ممنون از شما
داداش چی میگی پشه و مگس پارمون کردن کجا زیبان کمتر سم بزن