آفات و بیماری های ذرت از اصلیترین چالشهایی هستند که هر کشاورزی در طول فصل کشت با آن روبهرو میشود. اگر این مشکلات بهموقع شناسایی و کنترل نشوند، میتوانند خسارتهای سنگینی به محصول وارد کنند و برداشت را به نصف کاهش دهند.
در این راهنمای جامع، به معرفی آفات و بیماری های ذرت میپردازیم، علائم هرکدام را بهطور ساده و کاربردی بررسی میکنیم و راهکارهای پیشگیری و کنترل آنها را قدمبهقدم توضیح میدهیم. اگر شما هم بهدنبال افزایش سلامت مزرعه و برداشت بیشتر هستید، مطالعه این مقاله را از دست ندهید!
تریپس : مخربترین آفات و بیماری های ذرت
تریپس یکی از آفات ریز و مخرب در کاشت ذرت است که با تغذیه از برگها، عملکرد گیاه را کاهش میدهد. این حشره با ایجاد آسیب فیزیکی و اختلال در فتوسنتز، رشد رویشی گیاه را کند میکند. پیشنهاد میکنیم برای اطلاع بیشتر از این آفت مخرب، مقاله تریپس را جداگانه مطالعه کنید.
- ایجاد لکههای سفید یا نقرهای روی برگها
- کاهش فتوسنتز و رشد رویشی گیاه
- در موارد شدید، خشکی نوک برگها و کاهش عملکرد محصول

کنترل و سم تریپس ذرت
برای کاهش خسارت تریپس و حفظ سلامت ذرت، اقدامات زیر توصیه میشود:
- تغذیه مناسب گیاه
- رعایت بهداشت زراعی
- عدم مصرف بیش از اندازه کودهای ازته
کرم طوقه بر ذرت
کرم طوقه بر یکی از آفات مهم ذرت است که به نواحی طوقه و ریشه گیاه حمله میکند. لارو این آفت با تغذیه از بافتهای نرم گیاه، باعث خشک شدن و از بین رفتن بوتههای جوان ذرت میشود. علائم کرم طوقه بر ذرت عبارتند از:
- تغذیه لاروها از طوقه و ریشه بوتههای جوان
- قطع شدن گیاه از ناحیه طوقه و پژمردگی ناگهانی
- وجود سوراخ و فضولات در اطراف طوقه

کنترل و سموم از بین برنده کرم طوقه بر
برای کاهش جمعیت کرم طوقهبر و جلوگیری از خسارت شدید، اقدامات زیر توصیه میشود:
- یخآب زمستانه : انجام آبیاری سنگین در زمستان باعث نابودی بخشی از لاروها و شفیرههای زمستانگذران در خاک میشود.
- شخم عمیق زمین: شخم پاییزه و بهاره به بیرون آمدن لاروها و شفیرهها از خاک کمک کرده و آنها را در معرض شکارچیان طبیعی و سرما قرار میدهد.
- از بین بردن بقایای گیاهی: بقایای گیاهان آلوده پناهگاه مناسبی برای زمستانگذرانی آفت هستند، بنابراین باید جمعآوری و نابود شوند.
پروانه ساقه خوار، آفات و بیماری های ذرت
پروانه ساقه خوار از جمله آفات ذرت است که میتواند به سرعت باعث کاهش کیفیت و کمیت محصول شود. لاروهای این آفت ابتدا از برگها تغذیه میکنند و به مرور از محل اتصال بلال به بوته وارد ساقه میشوند. آنها با تغذیه از چوب بلال و بافت ساقه، موجب تضعیف بوتهها و شکستن آنها در اثر وزش باد میشوند. علائم پروانه ساقه خوار عبارتند از:
- سوراخ و آسیب روی برگها در مراحل اولیه
- ورود لاروها به ساقه و چوب بلال
- شکستن و خم شدن بوتهها در اثر وزش باد
- کاهش کیفیت و وزن بلالها

کنترل و سموم کشنده پروانه ساقه خوار
برای کاهش جمعیت پروانه ساقهخوار و جلوگیری از خسارت، اقدامات زیر توصیه میشود:
- یخآب زمستانه
- شخم عمیق زمین
- جمعآوری و نابودی بقایای گیاهی
- مبارزه با علفهای هرز
کنه تار عنکبوتی ذرت
کنه تار عنکبوتی یا کنه دو نقطه ای با تغذیه از برگها و شاخهها، باعث کاهش سلامت و کیفیت گیاه میشود. این آفت میتواند ظاهر مزرعه را نیز تحت تأثیر قرار دهد و در موارد شدید به کاهش عملکرد منجر شود. علائم کنه دونقطه ای در ذرت عبارتند از:
- ایجاد لکههای رنگ پریده روی سطح برگها
- تشکیل تارهای نازک شبیه تار عنکبوت روی شاخ و برگ گیاه
- حالت گردآلود یا غبارآلود در روی ذرت
- کاهش ظاهر زیبایی ذرت

کنترل و سم کنه تارتن ذرت
برای کاهش خسارت این آفات و بیماری های ذرت و حفظ سلامت آن، اقدامات زیر و کنه کش های زیر توصیه میشود:
- استفاده از بذر ذرت سالم و مقاوم
- رعایت بهداشت زراعی
- پاکسازی بقایای گیاهی و جلوگیری از آلودگی مزرعه
کرم ریشک بلال، آفات و بیماری های ذرت شیرین
کرم ریشک بلال یکی از آفات مهم ذرت، به ویژه ذرت شیرین است. کرم بلال با تغذیه از برگها و دانههای جوان بلال باعث کاهش کیفیت و عملکرد محصول میشود. لاروهای این آفت به ویژه در مراحل اولیه رشد بلال، به دانهها نفوذ کرده و خسارت مستقیم ایجاد میکنند.
- ایجاد سوراخهای کوچک روی برگها به دلیل تغذیه لاروها
- حمله به گلآذین نر و قسمتهای انتهایی دانههای بلال
- کاهش کیفیت و آسیب به بلالها، مخصوصاً در ذرت شیرین

کنترل و سموم کرم ریشک بلال
برای کاهش خسارت کرم ریشک بلال، اقدامات زیر توصیه میشود:
- مبارزه در مرحله باز شدن تخمها و شروع فعالیت لاروها
- کنترل در سنین اولیه لاروی
کرم های برگخوار ذرت
کرمهای برگخوار شامل گروهی از پروانهها و شبپرهها هستند که بهطور گسترده از برگهای ذرت تغذیه میکنند. مهمترین آنها عبارتند از : پروانه گاما، پروانه تکنقطهای برنج و پروانه کارادینا. علائم کرم برگ خوار ذرت شامل موارد زیر میشود :
- ایجاد سوراخها و آسیب روی برگها، بهخصوص در اثر تغذیه لاروها
- حالت توریشکل شدن برگها
- در موارد خسارت شدید، خورده شدن تمام بافت برگها و باقی ماندن رگبرگ اصلی

کنترل و سم آفات و بیماری های ذرت
اقدام به موقع، بهترین روش برای کنترل آفات ذرت است. به محض مشاهده لاروها، استفاده دورهای از سموم فسفره میتواند جمعیت آفت را کاهش داده و از خسارت شدید جلوگیری کند. علاوه بر این، رعایت بهداشت زراعی و جمعآوری بقایای گیاهی در مزرعه، پناهگاههای زمستانی آفت را از بین میبرد و شرایط تکثیر آن را محدود میکند، که به کاهش طبیعی جمعیت آفت کمک میکند. بهترین سم برای کرم برگ خوار ذرت عبارتند از:
پوسیدگی باکتریایی ساقه، آفات و بیماری های ذرت
پوسیدگی باکتریایی ساقه یکی از بیماریهای مهم ذرت است که در نواحی ساقه، قاعده برگها و بلالها ایجاد میشود. شرایط مرطوب و کوددهی بیش از حد نیتروژنی نیز آن را تشدید میکند. پیشنهاد میکنیم مقاله برنامه غذایی ذرت را نیز برای کوددهی بهتر مطالعه کنید.
- ایجاد لکههای نرم و لزج روی ساقه و قاعده برگها
- تغییر رنگ لکهها از بنفش تا قهوهای
- در موارد شدید، پوسیدگی ساقه و کاهش مقاومت بوته در برابر باد و تنشهای محیطی

کنترل و سموم پوسیدگی باکتریایی ساقه
برای کاهش خطر ابتلا به پوسیدگی باکتریایی ساقه، اقدامات زیر توصیه میشود:
- استفاده از ارقام مقاوم به این بیماری
- کاهش مصرف کودهای ازته بیش از حد
- استفاده از آبیاری قطرهای و اجتناب از آبیاری غرقابی
- رعایت تراکم کشت برای کاهش رطوبت و تهویه بهتر بین بوتهها
سیاهک معمولی، بیماری قارچی ذرت
سیاهک معمولی یکی از بیماری های قارچی ذرت است که باعث آسیب به دانهها و کاهش کیفیت محصول میشود. این بیماری با ایجاد گالهای کوچک روی دانهها ظاهر میشود که در ابتدا گرد و سفید رنگ هستند و با پیشرفت بیماری به رنگ سیاه یا خاکستری در میآیند و مملو از اسپور قارچ میشوند.
علائم این آفات و بیماری های ذرت عبارتند از:
- ایجاد گالهای کوچک روی دانهها، ابتدا سفید و گرد
- تغییر رنگ گالها به سیاه یا خاکستری با پیشرفت بیماری
- گالها حاوی اسپور قارچ که منبع انتشار بیماری هستند

کنترل و قارچ کش بیماری های ذرت
برای کاهش خطر ابتلا به سیاهک معمولی ذرت، اقدامات زیر توصیه میشود:
- استفاده از بذرهای سالم و ارقام مقاوم
- اجتناب از ایجاد زخم در گیاه برای ورود قارچ
- تغذیه مناسب گیاه برای افزایش مقاومت طبیعی
- کاهش مصرف کودهای ازته در مراحل حساس بیماری
- حذف و سوزاندن گالها در ابتدای بیماری برای جلوگیری از انتشار اسپور
- رعایت تناوب زراعی
- مبارزه با حشرات برای جلوگیری از زخم روی گیاه
سیاهک پنهان خوشه، مخربترین بیماری های ذرت
سیاهک پنهان خوشه یکی از بیماریهای مهم و مخرب ذرت است. این بیماری برخلاف سیاهک معمولی، به طور مستقیم خوشه و اندامهای زایشی گیاه را آلوده کرده و در موارد شدید میتواند باعث نابودی کامل محصول شود.
- در مراحل اولیه، به جای تشکیل طبیعی خوشه و گلها، گالهای سیاه رنگی ظاهر میشود که مملو از اسپور قارچ (ذرات ریز تکثیر قارچ) هستند.
- این گالها دیوارهای نازک و شکننده دارند که پس از مدتی پاره شده و تودهای سیاه از اسپورها آزاد میشود.
- در اثر آلودگی شدید، کل خوشه از بین رفته و به صورت رشتههای سیاه و متلاشیشده باقی میماند.
- علاوه بر خوشه، گاهی بخشهایی از برگ و بلال نیز درگیر میشوند، اما بیشترین خسارت در قسمت گلها و اندامهای بارده است.
قارچ عامل این آفت و بیماری های ذرت، میتواند سالها به صورت اسپور در خاک یا بقایای گیاهی باقی بماند. آلودگی معمولاً از طریق خاک یا بذر آلوده صورت میگیرد. در شرایطی که گیاهان جوان در اثر تنش (کمآبی، تغذیه نامتعادل یا آسیب مکانیکی) ضعیف باشند، احتمال آلودگی بیشتر میشود.

پیشگیری و سم سیاهک پنهان خوشه ذرت
- تناوب زراعی: کشت ذرت به صورت مداوم در یک زمین خطر آلودگی را افزایش میدهد. تناوب با گیاهان غیرمیزبان مثل گندم یا حبوبات میتواند جمعیت قارچ را کاهش دهد.
- بذر سالم و ضدعفونیشده: استفاده از بذور سالم و ضدعفونی آنها با قارچکشهایی مانند کاپتان یا ارتوساید از اصلیترین روشهای پیشگیری است.
- ارقام مقاوم: کاشت هیبریدها و ارقام مقاوم در برابر بیماری نقش مهمی در مدیریت دارد.
- بهداشت زراعی: حذف و سوزاندن گیاهان آلوده و بقایای گیاهی در پایان فصل کشت، چرخه قارچ را میشکند.
- مدیریت تغذیه و آبیاری: مصرف متعادل کودهای ازته و استفاده از آبیاری قطرهای یا نواری (بهجای غرقابی) میتواند شرایط مساعد برای بیماری را کاهش دهد.
- کنترل غیرمستقیم حشرات: برخی حشرات با ایجاد زخم در گیاه ورود قارچ را تسهیل میکنند، بنابراین کنترل آنها نیز اهمیت دارد.
بیماری های ویروسی ذرت
به طور کلی بیماریهای ویروسی در ذرت باعث بروز اختلالات فیزیولوژیکی مانند :کوتولگی، زردی و بدشکلی بوتهها و بلالها میشوند.
- ویروس کوتولگی زبر ذرت(MRDV) : موجب کوتولگی و زردی شدید گیاه شده و بلالها را کج و دانهها را نامنظم و دفرمه میکند.
- ویروس موزاییک کوتولگی ذرت (MDMV): علائم آن به صورت لکههای رنگپریده و نواری شکل روی برگها مشاهده میشود.
- ویروس موزاییک ایرانی ذرت (IMMRV) : با ایجاد نوارهای زرد رنگ در امتداد برگها شناخته میشود.

کنترل و سموم بیماری های ویروسی ذرت
برای بیماریهای ویروسی هیچ سم یا درمان مستقیمی وجود ندارد و بهترین روش، پیشگیری است. استفاده از ارقام مقاوم و نشاهای سالم اهمیت زیادی دارد. همچنین تغذیه صحیح گیاه، مبارزه با حشرات ناقل بهویژه زنجرکها، و حذف و سوزاندن بوتههای آلوده در خارج از مزرعه، از مهمترین اقدامات در مدیریت این بیماریها هستند.
پوسیدگی فوزاریومی ذرت
این بیماری باعث انسداد آوندهای گیاه و در نتیجه پژمردگی و ضعف عمومی میشود. برگها به تدریج به رنگ قهوهای تغییر یافته و گاهی در بخشهای مختلف ساقه و حتی روی بلال، تودهای از ریسههای قارچ به رنگ سفید تا صورتی دیده میشود.

کنترل و درمان پوسیدگی فوزاریومی در ذرت
برای مدیریت پوسیدگی فوزاریومی استفاده از ارقام مقاوم بسیار مؤثر است. کنترل رطوبت خاک و اجرای صحیح آبیاری اهمیت زیادی دارد، زیرا شرایط مرطوب بستر مناسبی برای رشد قارچ ایجاد میکند. کاهش مصرف بیش از حد کودهای ازته (نیتروژنی)، رعایت تناوب زراعی همراه با آیش زمین و شخم عمیق، از اقدامات پیشگیرانه مهم محسوب میشوند. همچنین بهبود زهکشی زمین میتواند شدت بیماری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
سفیدک داخلی ذرت
سفیدک داخلی یکی از بیماریهای قارچی ذرت است که میتواند باعث کاهش عملکرد و کیفیت محصول شود. این بیماری معمولاً در برگها و بافتهای جوان گیاه ظاهر میشود و در صورت پیشرفت شدید، رشد بوته را محدود میکند.
- ایجاد لکههای طولی کوچک به رنگ زرد تا خاکستری
- گاهی پوشش پودری سفید رنگ روی لکهها
- ایجاد لکههای بزرگ و به رنگ قهوهای با پیشروی بیماری
- کوتولگی بوتهها و کاهش رشد رویشی گیاه در اثر بیماری

کنترل و سم سفیدک داخلی
برای کاهش خطر ابتلا به این آفات و بیماری های ذرت، اقدامات زیر توصیه میشود:
- استفاده از ارقام مقاوم و گواهیشده
- ضدعفونی و تیمار بذرها قبل از کاشت
- کاهش رطوبت مزرعه و اجتناب از کشت متراکم
- حذف علفهای هرز (محل رشد قارچ)
- تغذیه متعادل بوتهها با کودهای نیتروژنه و مصرف فسفیت پتاسیم برای تقویت مقاومت گیاه
پوسیدگی زغالی، آفات و بیماری های ذرت
پوسیدگی زغالی یکی از بیماریهای قارچی ذرت است که عمدتاً طوقه، ریشه و قسمتهای پایین ساقه را تحت تأثیر قرار میدهد و میتواند باعث کاهش عملکرد محصول شود.
- ایجاد لکههای قهوهای تا سیاه رنگ در قسمت فوقانی ریشه
- پوسیدگی طوقه و بخشهایی از ساقه با پیشروی بیماری
- ذرتهای آلوده سریعتر به مرحله خوشه میرسند و زود خشک میشوند
- مشاهده سختینههای قارچ (تودههای مقاوم قارچ که میتوانند سالها زنده بمانند) در زیر پوسته

کنترل و سموم پوسیدگی زغالی
برای کاهش خطر ابتلا به پوسیدگی زغالی، اقدامات زیر توصیه میشود:
- مدیریت صحیح آبیاری و جلوگیری از رطوبت بالای طوقه و ریشه
- استفاده از ارقام مقاوم
- رعایت تناوب زراعی همراه با آیش زمین
- کاهش مصرف کودهای نیتروژنه و مدیریت تغذیه گیاه
لکه قهوه ای برگی ذرت
لکه قهوهای برگی یکی از آفات و بیماری های ذرت است که باعث کاهش سطح فتوسنتز و کاهش عملکرد گیاه میشود.
- ایجاد لکههای قهوهای یا خاکستری با حاشیهای زرد تا قهوهای
- لکهها ابتدا گرد یا بیضی شکل هستند و به صورت موازی روی برگها دیده میشوند
- با پیشروی بیماری، لکهها به هم میپیوندند و بخشهای وسیعی از برگ را از بین میبرند

کنترل و بهترین سم برای لکه قهوه ای ذرت
برای کاهش خطر ابتلا به این آفات و بیماری های ذرت توصیه میشود:
- حذف و سوزاندن بقایای گیاهی آلوده
- استفاده از بذور گواهیشده و ضدعفونیشده
- رعایت تناوب زراعی برای کاهش تجمع قارچ در خاک
برای تشخیص و درمان به موقع هر کدام از آفات و بیماری های ذرت؛ میتوانید از مشاوره تخصصی گیاهپزشکان ما بهرهمند شوید. برای دریافت مشاوره کافی است با شمارههای درج شده در سایت با ما تماس بگیرید یا در واتساپ پیام دهید. کارشناسان ما در اولین فرصت پاسخگوی شما هستند.






4 پاسخ
با سلام خدمت مهندس برای از بین بردن علف نازک برگ ذرت چه سمی توصیه میکنین
سلام
در صورتی که ذرت علوفهای کشت کردید و کشت بعدی گندم، جو یا ذرت هست، علفکش نیکوسولفورون (کروز) سمپاشی کنید.
مقدار ۲ لیتر در هر هکتار سم کروز برای نازک برگ مورد استفاده قرار گیرد در صورت وجود علف هرز پهن برگ نیلم لیتر سم توفوردی در هر هکتار ب کروز اضافه گردد
این ترکیب بهترین جواب رو میده
برخی از ارقام ذرت سوپرسوئیت بسیار به سم علفکش حساس هستن و نمیشه از کروز برای اونا استفاده کرد