آفات و بیماری های انگور و راهکارهای مقابله با آنها، یکی از مهمترین دغدغههای تولیدکنندگان این میوه در سراسر جهان است. بنابراین، شناخت دقیق آفات و بیماریهای انگور و بهکارگیری روشهای پیشگیرانه مؤثر، کلید دستیابی به یک برداشت موفق و پایدار است. در این راهنما، آفات و بیماریها، علائم، راههای پیشگیری و بهترین سموم را معرفی میکنیم.
سفیدک پودری، علت جمع شدن برگ درخت انگور
سفیدک پودری یا سفیدک داخلی با نام علمی Powdery Mildew، یکی از بیماریهای قارچی رایج در باغات انگور است که توسط قارچ Uncinula necator ایجاد میشود. این قارچ روی اندامهای مختلف گیاه مانند: برگها، خوشهها، شاخهها و جوانهها رشد کرده و باعث آسیب به آنها میشود. علائم خسارت سفیدک پودری عبارتند از:
- ظاهر شدن لکههای سفید رنگ پودری مانند روی برگها
- پیچش برگها به سمت بالا در صورت شدت بیماری
- توقف رشد برگها و ریزش زودرس آنها در فصل تابستان
- اختلال در تشکیل میوه در اثر آلودگی گلها
- کاهش مقدار محصول نهایی
- تشکیل پودرهای سفید رنگ روی حبههای انگور (به مرور باعث لهیدگی میشود)

پیشگیری و کنترل سفیدک پودری در انگور
برای کنترل آفات و بیماری های انگور میتوانید از گوگرد پودر به صورت غبار پاشی روی درختان انگور در چند مرحله استفاده کنید. همچنین روشهای زیر به پیشگیری و کنترل بیماری قارچی انگور نیز کمک میکند:
- کشت ارقام مقاوم به بیماریها
- کاهش رطوبت باغ
- رعایت فاصله کشت درختان
- هرس سبز گیاهان
- حذف علف های هرز
بهترین سم برای آفات و بیماری های انگور
- پنکونازول : 200 میلی لیتر در 1000 لیتر آب
- دومارک: نیم لیتر در 1000 لیتر آب
- استروبی: 200 گرم در 1000 لیتر آب
- کولیس: نیم لیتر در 1000 لیتر آب
- تریدیمورف: 700 سی سی در 1000 لیتر آب
- کومولوس: 3 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- ارتیواتاپ: 1 لیتر در 1000 لیتر آب
- سیدلی تاپ: 1 لیتر در 1000 لیتر آب
- آمیستار اکسترا: 750 سی سی در 1000 لیتر آب
بیماری اسکا
بیماری اسکا با نام علمی Esca، یکی از مخربترین آفات و بیماری های انگور است که توسط مجموعهای از قارچها شناخته میشود. اسکا عمدتاً بر روی بافت چوب گیاه تأثیر میگذارد، اما علائم آن به برگها و میوهها نیز سرایت میکند. علائم قارچ درخت انگور عبارتند از:
- ظاهر شدن لکههای زرد رنگ در بین رگبرگهای برگ
- نکروز شدن (سوختگی) بافت برگ در نواحی بین رگبرگها
- تغییر رنگ چوب و آوندهای گیاه
- در نهایت، خشک شدن و خزان زودرس برگها

پیشگیری و کنترل بیماری قارچی انگور
آبیاری منظم و تغدیه مناسب یکی از پایهترین روشها برای پیشگیری و کنترل بیماری قارچی در انگور هستتند. پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات بیشتر مقاله بهترین زمان کود دهی انگور را نیز جداگانه مطالعه کنید. روشهای زیر به پیشگیری بیماری اسکا در انگور نیز کمک میکنند:
- پیشگیری از ایجاد زخم روی تنه
- ضدعفونی ابزار هرس
- معدوم کردن اندام های آلوده و بقایای هرس
- تیمار زخم های ناشی از هرس و صدمات ناشی از یخبندان با قارچ کشها
- انجام هرس در زمان مناسب
- کاهش استرس برای درختان از جمله تنش خشکی
- عدم هرس در هنگام بارندگی
- رنگ آمیزی تنه مخلوط با قارچ کش ها
قارچ کش برای انگور
- ایپرودیون کاربندازیم : 2 کیلو در 1000 لیتر آب
- متالاکسیل مانکوزب: 2 کیلو در 1000 لیتر آب
- فوزتیل آلومینیوم : 2 کیلو در 1000 لیتر آب
- پروپاموکارب: 1 لیتر در 1000 لیتر آب
- یونیفرم: 2 لیتر در 1000 لیتر آب
- اوروگو: 700 سی سی تا 1 لیتر در 1000 لیتر آب
- آرتئا: 1 لیتر در 1000 لیتر آب
بیماری آنتراکنوز انگور
آنتراکنوز مو با نام علمی Anthracnose، یکی دیگر از بیماریهای قارچی انگور است که به شاخهها، برگها و میوهها آسیب میزند. آنتراکنوز مو در شرایط آب و هوایی گرم و مرطوب، توسط قارچ Colletotrichum gloeosporioides ایجاد میشود. علائم این آفات و بیماری های انگور عبارتند از:
- ایجاد لکههای فرو رفته قرمز رنگ روی شاخهها و برگها
- پیچ خوردگی و انحراف در برگها
- ظاهر شدن لکههای فرو رفته، قرمز متمایل به سیاه روی میوهها
- فرو رفتگی و خاکستری شدن مرکز آلودگی با بزرگ شدن لکهها، مرکز آلودگی
- ترک خوردن میوهها با گسترش بیماری

پیشگیری و کنترل آنتراکنوز مو
عامل بیماری آنتراکنوز مو، از طریق زخمهای روی شاخهها، روزنههای طبیعی برگ و گل یا پارگیهای ناشی از رشد میوه وارد گیاه شده و سپس در بافتهای مختلف آن گسترش مییابد. به همین دلیل به حداقل رساندن آسیب به بافت میوه از طریق کنترل آفات و آسیب فیزیکی گیاه از بهترین راهکار برای پیشگیری ورود قارچ به گیاه است. راههای زیر نیز به کنترل گسترش آن کمک میکند:
- حذف علف های هرز و بقایای گیاهی
- هرس و انهدام شاخه های آلوده
- ضد عفونی ابزار هرس
سموم آفات و بیماری های انگور
غبار پاشی با گوگرد پودر و استفاده از سموم زیر، برای از بین بردن این آفات و بیماری های انگور به کار میرود :
- تیوفانات متیل : 1 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- بردوفیکس: 5 لیتر در 1000 لیتر آب
- رد شیلد: 2 کیلو در 1000 لیتر آب
- مانکوزب: 2 کیلو در 1000 لیتر آب
- آلیادو: 2 کیلو در 1000 لیتر آب
- آمیستار اکسترا:750 سی سی در هکتار
کپک خاکستری،علت کشمشی شدن انگور روی درخت
کپک خاکستری با نام علمی Gray Mold، یکی از بیماریهای مهم و شایع انگور است که توسط قارچ Botrytis cinerea ایجاد میشود. این قارچ میتواند تقریباً تمام اندامهای هوایی گیاه شامل برگ، خوشه گل، ساقه و میوه را آلوده کند. کپک خاکستری معمولاً در شرایط رطوبت بالا، تهویه ضعیف، و دمای معتدل به سرعت گسترش مییابد. علائم پوسیدگی خاکستری عبارتند از:
- لکه های نامنظم به رنگ قرمز مایل به قهوه ای در حاشیه برگ ها
- نکروز و خشک شدن روی رگبرگ های اصلی
- تشکیل پودر خاکستری رنگی در هوای مرطوب روی لکه ها
- خشک شدن خوشه گل و جوانهها در زمان گلدهی
- خشک شدن و از بین رفتن خوشه های تازه در شدت بیماری

پیشگیری و کنترل بیماری قارچی انگور
پیشگیری و کنترل آفات و بیماری های انگور با مجموعهای از اقدامات امکانپذیر است. به عنوان مثال: هرس منظم درختان برای بهبود تهویه و کاهش رطوبت داخلی و ضدعفونی ابزارهای هرس قبل و بعد، مانع انتقال آلودگی بین شاخهها و درختان میشود. علاوه بر این، میتوان از اقدامات زیر استفاده کرد:
- استفاده از قارچکش بعد از هرس
- آبیاری منظم
- تقویت درختان
قارچ کش آفات و بیماری های انگور
- تیوفانات متیل: 1 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- آلیادو:2 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- کاربندازیم: 2 کیلوگرم در 1000 لیتر آب
- کاریال استار: 700 سی سی در 1000 لیتر آب
- رانمن (سیازوفامید):0.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- ارتیواتاپ:1 لیتر در 1000 لیتر آب
- سیدلی تاپ: 1 لیتر در 1000 لیتر آب
سرطان طوقه مو در انگور
سرطان طوقه مو (agrobacterium vitis) یک بیماری قارچی و باکتریایی است که معمولاً ناحیه طوقه، تنه و بازوهای اصلی بوته را درگیر میکند. عامل بیماری باعث ایجاد گال یا غده هایی در تنه شاخه و دمبرگ های گیاه که باعث شکستن آوندهای چوبی و تغییر شکل بافت های مجاور همدیگر می شود. در نهایت با گذشت زمان، خشک شدن درخت را در پی دارد.
پیشگیری و کنترل آفات و بیماری های انگور
- ضدعفونی قلمهها قبل از کاشت با سموم قارچکش و سموم مسی
- استفاده از نهال و قلمههای سالم
- افزایش مقاومت گیاهان به تنش های محیطی با تغذیه مناسب
- جلوگیری از ایجاد زخم روی تنه
- عدم آبیاری باغات سالم با آبی که از باغات آلوده عبور میکند
- حذف و انهدام اندامهای آلوده و ضدعفونی قسمتهای هرس شده با سموم مسی
- تغذیه مناسب درختان
- ضدعفونی ابزار هرس
- عدم استفاده از کودهای حیوانی پوسیده نشده

سموم برای از بین بردن سرطان طوقه مو انگور
برای از بین بردن این آفات و بیماری های انگور، محلول پاشی تمام قسمت های درختان با سموم مسی بهترین راهکار است. این سموم عبارتند از:
- رد شیلد
- اکسی کلرو مس
- بردوفیکس
توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف سم آفات و بیماری های انگور، به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود. توصیه میکنیم برای انتخاب سم، تعیین مقدار دقیق مصرف و مشخص کردن زمان مناسب سمپاشی، حتماً با گیاهپزشکان مزرعه دانش مشورت کنید تا از بروز خسارتهای احتمالی جلوگیری شود و محصولی سالمتر داشته باشید.
پوسیدگی سفید ریشه در انگور
پوسیدگی سفید ریشه با نام علمی Armillaria Root Rot، یک بیماری قارچی است که توسط قارچArmillaria mellea و گونههای مرتبط با آن ایجاد میگردد. شرایط خاک مرطوب و زهکشی نامناسب، محیط مناسبی را برای فعالیت و گسترش این قارچ فراهم میکند. این قارچ به سیستم ریشه و طوقه گیاه حمله کرده و باعث پوسیدگی و تخریب بافتهای چوبی میشود. ایجاد پوششهای سفید رنگ متمایل به خاکستری و یا قهوهای روی ریشه آلوده و یا در قسمتهای زیر پوست از علائم این آفات و بیماریهای انگور است.
پیشگیری و کنترل پوسیدگی سفید ریشه
- استفاده از آبیاری قزره ای و غرق آب نکردن پای طوقه
- حذف و انهدام درختان و پایههای بیمار
- ضدعفونی محل کاشت با آهک و یا بخاردهی سمی خاک
- استفاده از پایه های مقاوم
- رعایت بهداشت باغ
- ضدعفونی قلمه ها قبل از کاشت

سموم بیماری قارچی انگور
- فوزتیل آلومینیوم : 2 کیلو در هکتار
- ایپرودیون کاربندازیم : 2 کیلو در هکتار
- تیوفانات متیل: 2 تا 3 کیلو در هکتار
- ماکسیم ایکس ال: 2 لیتر در هکتار
- ریوال دو : 2 لیتر در هکتار
- یونیفرم: 2 لیتر در هکتار
- متالاکسیل مانکوزب : 2 تا 3 کیلو در 1000 لیتر آب
- اینوور : 0.5 لیتر در هکتار
بیماری ویروسی برگ بادبزنی مو
بیماری ویروسی برگ بادبزنی مو یکی از مهمترین و گستردهترین بیماریهای ویروسی در باغات انگور در سراسر جهان است. عامل این بیماری، ویروسی از خانواده Nepovirus به نام GFLV است. این ویروس به شدت قدرت باروری و کیفیت میوه انگور را کاهش میدهد و میتواند باعث ضعف شدید بوته شود. انتقال اصلی این ویروس از طریق کنههای لارو موجود در خاک صورت میگیرد. همچنین، انتقال مکانیکی ویروس از طریق ابزارهای باغبانی آلوده و پیوند زدن با قلمه یا پایههای آلوده نیز امکانپذیر است. علائم بیماری برگ بادبزنی مو در انگور عبارتند از:
- ایجاد لکه های موزائیکی
- بد شکلی برگ
- باز شدن سینوس دمبرگ
- رگ نواری
- موزائیک زرد
- کوتاهی و کوتولگی میانگرهها
- دوقلو شدن جوانه ها
- تنگ شدن خوشه و عدم یکنواختی حبه ها
- زوال تدریجی گیاهان

پیشگیری و کنترل بیماری ویروسی انگور
- حذف علف های هرز
- مبارزه با نماتدهای ناقل
- استفاده از قلمه و پیوندک سالم
- آبیاری منظم
- تغذیه مناسب درختان
نماتدکش انگور
برای کنترل بیماری ویروسی برگ بادبزنی مو، استفاده از نماتدکش نمیسین توصیه میشود تا جمعیت کنههای ناقل در خاک کاهش یابد. علاوه بر این، برای از بین بردن کنههای بالغ و حذف ناقلین هوایی بیماری، کنه کش آبامکتین نیز میتواند بسیار مؤثر باشد.
کرم خوشه خوار انگور
کرم خوشه خوار انگور، که با نام علمی Lobesia botrana شناخته میشود، یکی از مخربترین آفات در باغات انگور در سراسر جهان است. این آفت در مراحل مختلف زندگی خود، به ویژه در مرحله لاروی (کرم)، خسارت قابل توجهی به خوشهها و دانههای انگور وارد میکند. پروانههای این آفت معمولاً در طول فصل رشد، بسته به شرایط آب و هوایی منطقه، چندین نسل (معمولاً ۲ تا ۴ نسل) دارند. علائم کرم خوشه خوار انگور عبارتند از:
- وجود تارهایی روی جوانههای در حال گلدهی و غنچهها
- خشک شدن جوانه ها و ریزش آنها
- تغذیه لاروها از گوشت غوره
- انتقال بیماری قارچ پوسیدگی خاکستری

پیشگیری کرم خوشه خوار انگور
- شخم عمیق و یخ آب زمستانه
- هرس مناسب باغ
- حذف علفهای هرز
- استفاده از ارقام با خوشه نامتراکم در احداث تاکستان
- احداث تاکستان ها به صورت ردیفی و به روش داربستی
آفت کش انگور
- لوفوکس: 0.3 تا 1.5 در 1000 لیتر آب
- مچ: 1 تا 1.5 در 1000 لیتر آب
- پروکلیم فیت: 150 گرم در 1000 لیتر آب
- موسپیلان: 500 گرم در 1000 لیتر آب
- فوزالون: 1.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- پارامونت (اسپینوزاد) : 250 سی سی در 1000 لیتر آب
- آوانت اکسترا(پینوسر): 500 تا 750 سی سی در 1000 لیتر آب
شپشک آرد آلود، آفات و بیماری های انگور
شپشک آرد آلود یک حشره مکنده است که با پوششی سفید و پودری شبیه آرد دیده میشود. این حشره با مکیدن شیره گیاهی، بوته انگور را ضعیف کرده و باعث کاهش رشد و کیفیت محصول میشود. همچنین مادهای چسبناک به نام عسلک ترشح میکند که باعث رشد قارچهای سیاه دوده شده و فتوسنتز را مختل میکند. علائم شپشک آرد آلود در انگور عبارتند از:
- ضعف گیاه و بدشکلی میوهها
- از بین رفتن کامل درختان در شدت آلودگی
- دفع عسلک از بدن آفت ( منجر به جذب گرد و خاک، قارچ های مولد دوده و مانع تنفس گیاه)

پیشگیری و کنترل آفات انگور
- کاربرد روغن های زمستانه ترکیب با سموم حشره کش قبل از باز شدن جوانهها
- یخ آب و شخم عمیق در زمستان
- مبازره با مورچهها که باعث انتقال این آفات در باغ میشوند
- استفاده از حشرات شکارگر مانند:کفشدوزک کریپتولموس
- حذف علفهای هرز باغ
- هرس مناسب درختان
- حذف پوستکهای اضافی و خشک شده تنه و شاخهها
حشره کش آفات انگور
- الستال: 250 سی سی + 1 لیتر روغن در 1000 لیتر آب
- استینگر: 750 گرم در 1000 لیتر آب
- افوریا: 0.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- تیامتوکسام: 300 سی سی در 1000 لیتر آب
- کنفیدور: 0.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- آدمیرال: 500 تا 750 سی سی در 1000 لیتر آب
تریپس، خطرناکترین آفات انگور
تریپس (Thrips) حشراتی بسیار ریز با بدن کشیده هستند که با خراشیدن سطح برگها، گلها و میوهها و سپس مکیدن شیره گیاهی، باعث ایجاد خسارت میشوند. پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات بیشتر، مقاله تریپس را جداگانه مطالعه کنید. علائم این آفات و بیماری انگور عبارتند از:
- توقف رشد برگها و بدشکلی آنها
- ریزش زودتر از موعد برگ ها در آخر فصل
- ایجاد برامدگیهایی روی پوست میوه (منشا ترک بر روی پوست حبههای انگور)

پیشگیری از تریپس انگور
- حذف علفهای هرز
- نصب کارتهای چسبنده رنگی مخصوصا کارت آبی روی درختان
- تغذیه مناسب گیاهان خصوصا استفاده از کودهای سیلیکات پتاسیم
- هرس مناسب
- استفاده از مالچ منعکس کننده در کف باغ
بهترین سم برای از بین بردن آفات انگور
- الستال : 250 سی سی + 1 لیتر روغن در 1000 لیتر آب
- افوریا : 0.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- استینگر: 750 گرم در 1000 لیتر آب
- کنفیدور: 0.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- دی کلرووس: 1.5 تا 2 لیتر در 1000 لیتر آب
- کاراته: 200 سی سی در 1000 لیتر آب
زنجرک مو، آفات و بیماری های انگور
زنجرک مو با نام علمی Arboridia kermanshah Dlabola، با مکیدن شیره برگهای انگور، باعث از بین رفتن کلروفیل و ایجاد نقاط رنگپریده و لکههای سفید روی آنها میشود. این تغذیه شدید میتواند منجر به خشک شدن برگها و ریزش زودرس آنها گردد. در نتیجه کیفیت و میزان محصول انگور را به طور قابل توجهی کاهش میدهد.

پیشگیری و کنترل زنجرک مو در انگور
- تغذیه مناسب گیاه
- استفاده از سیلیکات پتاسیم
- استفاده از پودرهای کائولین
- استفاده از گوگرد پودر
- هرس مناسب گیاهان
- آبیاری منظم
سموم زنجرک مو در انگور
- افوریا : 500 سی سی در 1000 لیتر آب
- اکتارا: 300 گرم در 1000 لیتر آب
- مموری: 0.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- موونتو (اسپیروتترامات ): 1 لیتر در 1000 لیتر آب
- استینگر : 750 گرم در 1000 لیتر آب
- موسپیلان: 0.5 کیلو در 1000 لیتر آب
- کنفیدور: 500 سی سی در 1000 لیتر آب
کاراته : 75 سی سی در 400 لیتر آب
شته یا فیلوکسرای انگور
شته یا فیلوکسرای انگور با نام علمی Viteus vitifoliae، آفت کوچکی است که با مکیدن شیره سلولهای آوندی ریشه و برگ گیاه، باعث اختلال در جذب آب و مواد غذایی میشود. این تغذیه شدید، رشد گیاه را متوقف کرده و منجر به ضعف عمومی و در نهایت مرگ بوته انگور میگردد. خسارت اصلی این آفت به دلیل آسیب مستقیم به ریشهها و ایجاد غدههای مختلکننده رشد است. پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات بیشتر درباره انواع شته، مقاله بهترین سم برای کشتن شته را نیز جداگانه مطالعه کنید. علائم شته در انگور عبارتند از:
- ایجاد گال در سطح برگ و روی ریشهها خصوصا ریشه های فرعی
- ریزش زود هنگام برگها در اواخر فصل
- پوسیدگی ریشه و خشک شدن بوتهها

پیشگیری و کنترل شته یا فیلوکسرای انگور
- استفاده از ارقام مقاوم
- استفاده از قلمه و ریشههای سالم و نهالهای لیبل دار (شناسه دار)
- خرید از نهالستانهای معتبر
- تغذیه مناسب گیاه
- آبیاری منظم
لازم به ذکر است در صورت عدم مبارزه تمام باغ از بین خواهد رفت.
بهترین سم برای از بین بردن شته انگور
- افوریا : 0.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- اکتارا: 300 گرم در 1000 لیتر آب
- استینگر : 750 گرم در 1000 لیتر آب
- موسپیلان: 500 گرم در 1000 لیتر آب
- مموری: 0.5 لیتر در 1000 لیتر آب
- کاراته : 200 سی سی در 100 لیتر آب
- الستال: 250 سی سی + 1 لیتر روغن در 1000 لیتر آب
- ممونتو: 1 لیتر در 1000 لیتر آب
کنه نمدی انگور
کنه نمدی انگور با نام علمیEriophyes vitis ، آفت میکروسکوپی است که با ایجاد تودههای نمدی یا پشمی شکل در زیر برگها و همچنین روی جوانهها و شاخههای جوان، تغذیه میکند. این کنه با خسارت خود باعث اختلال در فتوسنتز و ضعف عمومی گیاه میشود. خسارت این آفت معمولاً روی برگها و جوانه ها مشاهده میشود. علائم کنه نمدی انگور عبارتند از:
- گالهایی مسطح و به صورت نمد در پشت برگ
- تغییر رنگ تدریجی گالها از سفید به رنگ قرمز مایل به قهوه ای
- چین دار و کم رشد شدن برگها
- ریزش خوشههای گل در خسارت شدید
- خزان برگها با آلوده بیشتر در پاییز نسبت به برگهای سالم

پیشگیری و کنترل کنه نمدی انگور
- از بین بردن علف های هرز مزرعه
- مدیریت بهداشت مزرعه
- منظم بودن آبیاری
- استفاده از ارقام مقاوم
- استفاده از گوگرد پودر
- تغذیه مناسب گیاهان
کنه کش انگور
- اگریمک گلد: 185 سی سی در 1000 لیتر آب
- انویدور: 300 تا 500 سی سی در 1000 لیتر آب
- نیسورون (هگزی تیازوکس): 500 تا 750 سی سی در هکتار
- آبامکتین:600 سی سی در 1000 لیتر آب
- بی فنازیت: 500 سی سی در 1000 لیتر آب
- نئورون (بروموپروپیلات): 1 لیتر در 1000 لیتر آب
- اورتوس (فن پروکسی میت): 500 تا 750 سی سی در 1000 لیتر آب
- پروپارژیت: 1 تا 2 لیتر در 1000 لیتر آب
- اتوکسازول 250 تا 500 سی سی در 1000 لیتر آب
- کلوفنتزین (اپولو): 250 تا 500 سی سی در 1000 لیتر آب





